ჰენრიკ იბსენი
ჰენრიკ იბსენი (ნორვ. Henrik Ibsen; დ. 20 მარტი, 1828, შიენი, ნორვეგია — გ. 23 მაისი, 1906, ქრისტიანია) — ნორვეგიელი დრამატურგი, ნორვეგიული ნაციონალური თეატრის ერთ-ერთი შემქმნელი, მუშაობდა სკანდინავიურ საგებზე დაფუძნებულ დრამებსა და ისტორიულ პიესებზე. ჰენრიკ იბსენი ავტორია ფილოსოფიურ–სიმბოლური დრამატული პოემებისა „ბრანდი (პოემა)“ (1866) და „პერ გიუნტი“ (1867), კრიტიკული სოციალურ–რეალისტური დრმაების „თოჯინების სახლი“ (1879), „მოჩვენებები“ (1881). დრამებში „გარეული იხვი“ (1884), „ჰედა გაბლერი“ (1890), „მშენებელი სოლნესი“ (1892) გაძლიერებულია ფსიქოლოგიზმისა და სიმბოლიზმის ნიშნები, რომლებიც აახლოებენ ნაწარმოებებს მე–19 საუკუნის ბოლოსთვის დამახასიათებელ ნეორომანტიკურ ხელოვნებასთან. თავის ნაწარმოებებში იბსენი ცდილობდა გაეხატა პროტესტი თავისი დროის საზოგადოებრივი წყობილებისთვის, ითხოვდა რა ადამიანის მაქსიმალურ ემანსიპაციას.
ბიოგრაფია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ჰენრიკ იბსენი დაიბადა 1828 წელს ნორვეგიაში მდიდარი კომერსანტის ოჯახში, რომელიც მომავალი მწერლის ბავშვობაშივე 1836 წელს გაკოტრდა.
1844 წელს ჰენრიკ იბსენმა აფთიაქში დაიწყო მუშაობდა. სწორედ მაშინ შექმნა მან პირველი ლექსები და დრამა „კატილინა“ (1850), რომელთა მოტივები ასახიერებენ ევროპაში მიმდინარე 1848 წლის რევოლუციების მოვლენებს. 1850 წელს ქრისტიანიაში დაიდგა იბსენის პიესა „გოლიათთა ბორცვი“. 1852–1857 წლებში ქალაქ ბერგენში ხელმძღვანელობდა პირველ ნაციონალურ ნორვეგიულ თეატრს, ხოლო 1857-1862 წლებში – ნორვეგიულ თეატრს ქრისტიანიაში. ასევე ჰენრიკ იბსენის შექმნილია დრამა პერ გიუნტი რომლის საფუძველზეც შექმნა ედვარდ გრიგმა მუსიკა სპექტაკლისათვის.
1864—1891 წლებში ცხოვრობდა რომში, დრეზდენსა და მიუნხენში. 1862 წელს ჰენრიკ იბსენმა შექმნა „სიყვარულის კომედია“, რომელშიც იმდროინდელი ნორვეგიის სატირული სურათი გადმოგვცა.
სახალხო–ისტორიულ დრამაში „ბრძოლა სამეფო ტახტისთვის“ (1864) იბსენმა გადმოსცა გამარჯვება გმირისა, რომელიც პროგრესიულ ისტორიულ მისიას ასრულებდა.
ჯილდოები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]დაჯილდოებულია დანებროგისა და პოლარული ვარსკვლავის ორდენით, არის წმინდა ოლაფის ორდენის დიდი ჯვრის კავალერი.
რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- იბსენ.ნეტ
- იბსენ ჰენრიხ იუჰანი — მწერლის შემოქმედებაზე დაარქივებული 2006-09-04 საიტზე Wayback Machine.
- ჰენრიკ იბსენის აფორიზმები
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 Henrik Ibsens skrifter
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Haave J. Familien Ibsen — Telemark Museum, 2017. — ISBN 978-82-8305-045-5
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 The Fine Art Archive — 2003.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 Find a Grave — 1996.
- ↑ http://www.begravdeioslo.no/maler/grav/grave_id/12289
- ↑ 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Library of the World's Best Literature / C. D. Warner — 1897.
- ↑ 8.0 8.1 Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Person Profile // კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა — 1990.
- ↑ 10.0 10.1 The Virtual Ibsen Centre
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ 12.00 12.01 12.02 12.03 12.04 12.05 12.06 12.07 12.08 12.09 12.10 12.11 12.12 12.13 12.14 12.15 12.16 12.17 12.18 12.19 12.20 12.21 12.22 12.23 12.24 12.25 12.26 12.27 12.28 12.29 The Virtual Ibsen Centre
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ The Virtual Ibsen Centre
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ 44.0 44.1 44.2 44.3 44.4 44.5 44.6 Nasjonalbiblioteket
- ↑ Norsk biografisk leksikon — Kunnskapsforlaget. — ISSN 2464-1502
- ↑ Henrik Ibsens skrifter
- ↑ Henrik Ibsens skrifter