уэшх
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
ЭТИМОЛОГИЕ
КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
- IPA [wɐʂx]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
- [у] + -э + [шх]
СКЛОНЕНЭ
Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
---|---|---|---|---|
Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
Именительнэ: | уэшх | уэшхыр | -- | уэшххэр |
Эргативнэ: | уэшх | уэшхым | -- | уэшххэм |
Послеложнэ: | уэшхкӀэ | уэшхымкӀэ | уэшххэкӀэ | уэшххэмкӀэ |
Обстоятельственнэ: | уэшхыу | уэшхырауэ | уэшххэу | уэшххэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
- Пшэхэм къахэкӀыу псы ткӀуэпсым ещхьу щӀылъэм къытешхэр.
ЩАПХЪЭХЭР
- Уафэр щыблэм иудыныщӀэу, уэшхыр къощэщэх. КӀуащ БетӀал
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 78 |
---|---|---|
адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
Къуршыщхьэм уэшх къыщешхмэ, ди псыр ину къоу. | Когда дождь падает на вершины гор, наша река разливается. | When rain falls on the mountain tops, our river rises. |
нап. 86 | ||
Уэшх къешхащ. | Прошел дождь. | It has rained. |
нап. 95 | ||
Псым къыхэкӀ бахъэр уэшхыу щӀым къытошхэ. | Пар, выходящий из воды, дождём падает на землю. | The steam that rises from water falls to the ground as rain. |
Уэшх къешхмэ, къэкӀыгъэхэм заужь, гъавэр бэв мэхъу. | Когда идёт дождь, растения развиваются, зерновые культуры становятся обильными. | When it rains, plants grow, crops become plentiful |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
ИНДЖЫЛЫБЗЭ
- уэшх: rain
УРЫСЫБЗЭ
- уэшх: дождь
псалъафэ зэпыщӀахэр
Мывэ уэшх къешхами
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: whatever may happen, no matter what happens Урысыбзэ: что бы ни случилось. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Уэшх блэкӀам щӀакӀуэ кӀэлъыщтэн
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: after meat – mustard (too late) Урысыбзэ: после ужина - горчица. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Уэшх къежэхын
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: pour down with rain Урысыбзэ: лить - о дожде. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Уэшхым къригъэжьэн
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: start falling – about rain Урысыбзэ: начаться - о дожде. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Уэшхым хикъухьын
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: get drenched, get soaking wet Урысыбзэ: вымокнуть до нитки. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Уэшхыр кърикӀыхын
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: pour down with rain Урысыбзэ: лить - о дожде. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Уэшхыр кърикӀутын
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: pour down with rain Урысыбзэ: лить - о дожде. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Уэшхыр теу(жы)н
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: stop raining Урысыбзэ: прекратиться, перестать - о дожде. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
уэшх жапӀэ
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: Уэшхыпсыр кърежэхыну унэ бжьыхьэкӀапэм хуащӀ кхъуафэ цӀыкӀу. НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: gutter for rain on the roof of a house Урысыбзэ: сточный жёлоб для дождевой воды на крыше дома Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
уэшх къешхын
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: Уэшх къехын. НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: rain, fall (about rain) Урысыбзэ: идти - о дожде Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
уэшх тешхэн
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: Зыгуэрым и щхьэм е и щӀыӀум уэшх къытрикӀэн. НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: pour down with rain, rain cats and dogs Унащхьэм уэшх тошхэ. rain is pouring down on the roof Урысыбзэ: лить - о дожде Унащхьэм уэшх тошхэ. дождь льет на крышу. Псалъэ зэпхахэр: Унащхьэм уэшх тошхэ. Щапхъэхэр:
БИБЛИОГРАФИЕ