J. Hans D. Jensen
J. Hans D. Jensen | |
---|---|
Navê rastî | |
Jidayikbûn | 25 hezîran 1907 |
Mirin | 11 sibat 1973 Heidelberg |
Hevwelatî | |
Perwerde | |
Pîşe |
|
Partiya Siyasî | |
Xelat |
|
biguhêre - Wîkîdaneyê biguhêre |
Hans Jensen (jdb. 25ê hezîranê 1907 li Hamburg; m. 11ê sibatê 1973 li Heidelberg; navê dirêjî Johannes Hans Daniel Jensen) fîzîknasekî Alman bû ku guncavê Xelata Nobel a fîzîkê hatibû dîtin. Wî bi tevî Maria Goeppert-Mayer di cîhana atomdendikê de teoriya modela keriyê (qetît, feliq, kûzî, şêrt) ava kirin. Cihê herî lê maye û xebitiye Zanîngeha Heidelberg bûye.
Jiyan
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Hans Jensen di 25ê hezîrana sala 1907 wekî sêyemîn zarokê baxçevan Karl Friedrich Jensen û hevjîna wî Helene Auguste Adolphine (keçiktiyê Ohm) hatiye jiyanê. Ji sala 1926 pê ve li Zanîngeha Hamburg Universität Hamburg û zanîngeha Albert-Ludwigs-Universität li Freiburg a Breisgau fîzîk, matematîk, kîmyaya fîzîkal û fîlozofî xwendiye. Piştî doktoriya xwe ya di warê fîzîkê de, wekî asîstan (li Hamburgê) dimîne. Sala 1937 dibe doçent û sala 1941 li zanîngeha bi navê Technischen Hochschule Hannover payeya profesoriyê werdigire.
Di navberê de wekî profesorê mêvan li DYA, bi taybetî li Institute for Advanced Study a li Princeton (1952) e, li University of Wisconsin (1951), li University of Minnesota (1956), li Indiana University (1953), li California Institute of Technology (1953) û Berkeley (1952), li University of California at La Jolla (1961) dersdariyê dike. Ew ji sala 1955 pê ve bi Otto Haxel bi navê Kovara Fîzîkê Zeitschrift für Physik kovarekê dertîne.
Xebat û girîngî
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Ew ji destpêka 1930yê ve li ser atomdendikê radiweste. Ji be lêkolîn û xebatên xwe sala 1963 nîvê Xelata Nobelê werdigire, nîvê din ji Eugene Wigner re diçe.
Xelat û paye
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]- Professor li Zanîngeha Hamburg, 1947
- Doktorê rûmetê yê Universität Hannover 1964
- Xelata Nobel a fîzîkê, 1963, bi tevî Maria Goeppert-Mayer
- Hevrûmetê Fort Lauderdale, 1969
- Avahiya enstîtuya fîzîkê ya li ser kolana Philosophenweg 16 (1912 ji aliyê Hugo Merton hatibê avakirin) bi navê wî hat navandin (25ê hezîranê 2007)
- Profesoriya mêvanî-Jensen di dirûvê profesoriya weqfan de bernameyek hat avakirin ji sala 2008 li Zanîngeha Heidelberg
- Endametiya Akademiya Zanistiyê ya Heidelberger sala 1947
- Endametiya nûnerî ya Civaka Max Planck sala 1960
- Endametiya Leopoldina sala 1964
Girêdanên derve
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Ev gotara kurt şitlekê ye. Heke tu bixwazî berfireh bikî pê li biguhêre bike. (Çawa?) |