Odkrycie/koncepcja |
Rok odkrycia |
Nazwisko odkrywcy/teoretyka |
Tytuł publikacji, w której opublikowano koncepcję/odkrycie
|
Odkrycia myśli socjologicznej do XIX wieku
|
rozróżnienie prawa naturalnego i stanowionego
|
|
sofiści |
–
|
pierwszy model organizmu społecznego
|
|
Platon |
Państwo
|
politikon zoon
|
|
Arystoteles |
Polityka
|
analizy porównawcze ustrojów polis
|
|
Arystoteles |
Polityka
|
państwo jako wynik władzy i prawa
|
|
Marek Tulliusz Cyceron |
O państwie
|
przeciwstawienie państwa Bożego i świeckiego
|
413-426 |
święty Augustyn |
O państwie Bożym
|
podział pracy
|
1225-1273 |
święty Tomasz z Akwinu |
Suma teologiczna
|
hierarchiczny schemat społeczeństwa
|
1225-1273 |
święty Tomasz z Akwinu |
Suma teologiczna
|
pierwsza nowożytna utopia
|
1516 |
Tomasz Morus |
Utopia
|
pierwsze dyrektywy socjotechniczne
|
1532 |
Niccolò Machiavelli |
Książę
|
suwerenność
|
1566 |
Jean Bodin |
Sześć ksiąg o Rzeczypospolitej
|
państwo narodowe
|
1566 |
Jean Bodin |
Sześć ksiąg o Rzeczypospolitej
|
prekursorskie rozważania na temat relatywizmu kulturowego
|
1580 |
Michel de Montaigne |
Próby
|
stan natury jest stanem wojny każdy z każdym
|
1651 |
Thomas Hobbes |
Lewiatan
|
umowa społeczna
|
1651 |
Thomas Hobbes |
Lewiatan”
|
prekursorska koncepcja społeczeństwa obywatelskiego
|
|
John Locke |
Dwa traktaty o rządzie
|
krytyka geometrycznego, racjonalnego ujmowania człowieka
|
1725 |
Giambattista Vico |
Nauka Nowa
|
działania wynikające z popędów poprzedzają działania racjonalne
|
1739-1740 |
David Hume |
Traktat o naturze ludzkiej
|
metoda obserwacji
|
1748 |
Montesquieu |
O duchu praw
|
pierwsza typologia społeczeństw
|
1748 |
Montesquieu |
O duchu praw
|
rozdzielenie pojęć natury i kultury
|
1762 |
Jan Jakub Rousseau |
Umowa społeczna
|
krytyka społeczeństwa jako wytwórcy sztucznych potrzeb
|
1762 |
Jan Jakub Rousseau |
Umowa społeczna
|
fazy rozwoju społecznego:dzikość, barbarzyństwo, cywilizacja
|
1767 |
Adam Ferguson |
An Essay on the History of Civil Society
|
samoregulacja ładu społecznego
|
1776 |
Adam Smith |
Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów
|
naród
|
1784-1791 |
Johann Gottfried von Herder |
Myśli o filozofii dziejów
|
determinizm geograficzny
|
1784-1791 |
Johann Gottfried von Herder |
Myśli o filozofii dziejów
|
konserwatywna myśl społeczna
|
1790 |
Edmund Burke |
Rozważania o rewolucji we Francji
|
Odkrycia i koncepcje socjologiczne XIX wieku
|
projekt nauki społecznej na wzór nauk przyrodniczych
|
1807-1808 |
Henri de Saint-Simon |
Wprowadzenie do prac naukowych dziewiętnastego wieku
|
fizjologia społeczna
|
1813 |
Henri de Saint-Simon |
La physiologie sociale
|
społeczeństwo przemysłowe
|
1823-1824 |
Henri de Saint-Simon |
Katechizm industrialistów
|
więź społeczna
|
|
Henri de Saint-Simon |
O systemie industrialnym
|
klasy społeczne: rolnicza, przemysłowa i „myśląca”
|
1821 |
Georg Wilhelm Friedrich Hegel |
Zasady filozofii prawa
|
socjologia jako nauka pozytywna
|
1830-1842 |
August Comte |
Kurs filozofii pozytywnej
|
podział socjologii na statykę społeczną i dynamikę społeczną
|
1830-1842 |
August Comte |
Kurs filozofii pozytywnej
|
pierwszy obszerny opis społeczeństwa demokratycznego
|
1835-1840 |
Alexis de Tocqueville |
O demokracji w Ameryce
|
ujęcie praw społecznych jako praw statystycznych
|
1843 |
John Stuart Mill |
System logiki dedukcyjnej i indukcyjnej
|
alienacja pracy
|
1844 |
Karol Marks |
Rękopisy ekonomiczno-filozoficzne
|
formacje społeczne
|
1844 |
Karol Marks |
Rękopisy ekonomiczno-filozoficzne
|
postulat zmatematyzowania nauk społecznych
|
1848 |
Lambert Quételet |
Układ społeczny i jego prawa
|
ogólne zasady liberalizmu
|
1859 |
John Stuart Mill |
O wolności
|
teoria klasowej struktury społeczeństwa
|
1867 |
Karol Marks |
Kapitał
|
baza (marksizm) i nadbudowa
|
1867 |
Karol Marks |
Kapitał
|
świadomość społeczna
|
1867 |
Karol Marks |
Kapitał
|
prawa rozwoju społecznego
|
1867 |
Karol Marks |
Kapitał
|
norma społeczna
|
1869 |
Lambert Quételet |
Physique sociale
|
badania ewolucji kultury
|
1871 |
Edward Tylor |
Cywilizacja pierwotna
|
instytucja społeczna
|
1876-1896 |
Herbert Spencer |
Zasady socjologii
|
podział społeczeństw na produkcyjne – o współdziałaniu dobrowolnym i wojownicze – o współdziałaniu przymusowym
|
1876-1896 |
Herbert Spencer |
Zasady socjologii
|
ewolucja instytucji z zarodków myśli
|
1877 |
Lewis Morgan |
Społeczeństwo pierwotne
|
dyfuzja kulturowa
|
1882-1891 |
Friedrich Ratzel |
Anthropogeographia
|
grupa społeczna
|
1885 |
Ludwik Gumplowicz |
Grundriss der Soziologie
|
podział typologiczny społeczeństw na wspólnoty i stowarzyszenia
|
1887 |
Ferdinand Tönnies |
Wspólnota i stowarzyszenie
|
koncepcja jaźni społecznej
|
1890 |
William James |
The Principles of Psychology
|
solidarność mechaniczna i organiczna
|
1893 |
Émile Durkheim |
O podziale pracy społecznej
|
komunikacja
|
1894 |
Charles Cooley |
The Theory of Transportation
|
postulat badania faktów społecznych jak rzeczy
|
1895 |
Émile Durkheim |
Zasady metody socjologicznej
|
morfologia społeczna
|
1895 |
Émile Durkheim |
Zasady metody socjologicznej
|
analiza i klasyfikacja tłumów
|
1895 |
Gustave Le Bon |
Psychologia tłumu
|
wartość
|
1899 |
Heinrich Rickert |
Kulturwissensdraft und Naturwissensdraft
|
Odkrycia i koncepcje socjologiczne pierwszej połowy XX wieku
|
teoria nasladownictwa
|
1901 |
Gabriel Tarde |
Opinia i tłum
|
publiczność
|
1901 |
Gabriel Tarde |
Opinia i tłum
|
rozróżnienie obyczaju i mody
|
1901 |
Gabriel Tarde |
Opinia i tłum
|
psychologia społeczna
|
1904 |
William Thomas |
|
molekularna teoria zachowania się
|
1908 |
William McDougall |
An Introduction to Social Psychology
|
interakcja społeczna
|
1908 |
Georg Simmel |
Socjologia
|
socjologia formalna
|
1908 |
Georg Simmel |
Socjologia
|
grupa pierwotna
|
1909 |
Charles Cooley |
Social Organization
|
anomia
|
1912 |
Émile Durkheim |
Elementarne formy życia religijnego
|
metoda analizy dokumentów osobistych
|
1912 |
Florian Znaniecki, William Thomas |
|
case study, początek szkoły chicagowskiej
|
1915 |
Robert Ezra Park |
The City
|
system społeczny
|
1916 |
Vilfredo Pareto |
Trattato di sociologia generale
|
teoria krążenia elit
|
1916 |
Vilfredo Pareto |
Trattato di sociologia generale
|
postawa
|
1918-1920 |
William Thomas i Florian Znaniecki |
Chłop polski w Europie i Ameryce
|
cykle życiowe kultur
|
1918-1922 |
Oswald Spengler |
Zmierzch Zachodu
|
przeciwstawienie kultury i cywilizacji
|
1918–1920 |
Oswald Spengler |
Zmierzch Zachodu
|
typ idealny
|
|
Max Weber |
Obiektywność poznania
|
rola społeczna
|
1921 |
Robert Ezra Park |
Introduction to the Science of Sociology
|
miasto jako laboratorium badawcze
|
1921 |
Robert Ezra Park |
Introduction to the Science of Sociology
|
założenia ekologii społecznej
|
1921 |
Robert Ezra Park |
Introduction to the Science of Sociology
|
grupa wtórna
|
1921 |
Robert Ezra Park |
Introduction to the Science of Sociology
|
działanie społeczne
|
1922 |
Max Weber |
Gospodarka i społeczeństwo
|
model biurokracji
|
1922 |
Max Weber |
Gospodarka i społeczeństwo
|
początek funkcjonalizmu w socjologii
|
1922 |
Bronisław Malinowski |
Argonauci zachodniego Pacyfiku
|
współczynnik humanistyczny
|
1922 |
Florian Znaniecki |
Wstęp do socjologii
|
pamięć zbiorowa
|
1925 |
Maurice Halbwachs |
Społeczne ramy pamięci
|
analiza społecznego uwarunkowania myślenia
|
1929 |
Karl Mannheim |
Ideologia i utopia
|
komunikacja symboliczna
|
1934 |
George Herbert Mead |
Umysł, osobowość i społeczeństwo
|
uogólniony inny
|
1934 |
George Herbert Mead |
Umysł, osobowość i społeczeństwo
|
mechanizm przyjmowania ról
|
1934 |
George Herbert Mead |
Umysł, osobowość i społeczeństwo
|
technika socjometryczna
|
1934 |
Jacob Moreno |
Who Shall Survive
|
zależności między kulturą i osobowością
|
1934 |
Ruth Benedict |
Wzory kultury
|
ujęcie cywilizacji jako społeczności
|
1934-1961 |
Arnold Joseph Toynbee |
Studium historii
|
teoria systemów
|
1937-1941 |
Pitirim Sorokin |
Social and Cultural Dynamics
|
interakcjonizm symboliczny
|
1937-1941 |
Pitirim Sorokin |
Social and Cultural Dynamics
|
instytucje pierwotne i wtórne
|
1939 |
Abram Kardiner |
The Individual and His Society
|
habitus
|
1939 |
Norbert Elias |
Über der Prozess der Zivilisation
|
prestiż jako wyróżnik warstw społecznych
|
teoria potrzeb
|
1944 |
Bronisław Malinowski |
Naukowa teoria kultury
|
teoria średniego zasięgu
|
1949 |
Robert K. Merton |
Teoria socjologiczna i struktura społeczna
|
teoria grup odniesienia
|
1949 |
Robert K. Merton |
Teoria socjologiczna i struktura społeczna
|
Odkrycia i koncepcje socjologiczne drugiej połowy XX wieku
|
próba budowy ogólnej teorii socjologicznej
|
1951 |
Talcott Parsons |
The Social System
|
AGIL
|
1951 |
Talcott Parsons |
The Social System
|
typy struktur komunikacyjnych
|
1951 |
Harold Leavitt |
Some Effect of Certain Communication Patterns on Group Performance
|
strukturalizm
|
1955 |
Claude Levi-Strauss |
Smutek tropików
|
osobowość statusowa
|
1955 |
Ralph Linton |
Kulturowe podstawy osobowości
|
osobowość modalna
|
1955 |
Ralph Linton |
Kulturowe podstawy osobowości
|
konfliktowy model społeczeństwa
|
1957 |
Ralph Dahrendorf |
Soziale Klassen und Klassenkonflikt in der industriallen Gesellschaft
|
koncepcja struktury głębokiej
|
1958 |
Claude Levi-Strauss |
Antropologia strukturalna
|
ZIS
|
1958 |
Ralph Dahrendorf |
Out of Utopia
|
perspektywa dramaturgiczna
|
1959 |
Erving Goffman |
Człowiek w teatrze życia codziennego
|
rama odniesienia
|
1959 |
Erving Goffman |
Człowiek w teatrze życia codziennego
|
teoria wymiany
|
1961 |
George Homans |
Social Behavior
|
interakcje zogniskowane i niezogniskowane
|
1961 |
Erving Goffman |
Encounters: Two Studies in the Sociology of Interaction
|
ekskluzja
|
1963 |
Michel Foucault |
Narodziny kliniki
|
triada eksternalizacja-obiektywizacja-internalizacja
|
1966 |
Peter Berger, Thomas Luckmann |
Społeczne tworzenie rzeczywistości
|
uprawomocnienie społecznego świata
|
1966 |
Peter Berger, Thomas Luckmann |
Społeczne tworzenie rzeczywistości
|
eksperyment przerywania
|
1967 |
Harold Garfinkel |
Studies in Ethnomethodology
|
formacje dyskursywne
|
1969 |
Michel Foucault |
Archeologia wiedzy
|
początek analizy sieciowej
|
1969 |
|
Social Networks in Urban Situations
|
struktura sieci społecznych
|
1972 |
Richard Emerson |
Exchange Theory
|
początek badań nad społecznym zachowaniem szympansów
|
1974 |
Jane Goodall |
W cieniu człowieka
|
system światowy
|
1974 |
Immanuel Wallerstein |
The Modern World System
|
społeczeństwa owadów, początek socjobiologii
|
1975 |
Edward Osborne Wilson |
Socjobiologia
|
koncepcja memu
|
1976 |
Richard Dawkins |
Samolubny gen
|
manifest postmodernizmu
|
1979 |
Jean-François Lyotard |
Kondycja ponowoczesna
|
racjonalność komunikacyjna
|
1981 |
Jürgen Habermas |
Teoria działania komunikacyjnego
|
mutacja symboliczna
|
1982 |
Niklas Luhmann |
The Differentiation of Society
|
teoria strukturacji
|
1984 |
Anthony Giddens |
Stanowienie społeczeństwa
|
fakcja społeczna
|
1985 |
Pierre Bourdieu |
Social Space and the Genesis of Groups
|
społeczeństwo ryzyka
|
1986 |
Ulrich Beck |
Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności
|
teoria solidarności grupowej
|
1987 |
Michael Hechter |
Principles of Group Solidarity
|
system autopojetyczny
|
1990 |
Niklas Luhmann |
The Autopoiesis of Social System
|
koncepcja pola
|
1992 |
Pierre Bourdieu |
Reguły sztuki. Geneza i struktura pola literackiego
|
symbole jako ekwiwalenty alfabetu genetycznego
|
1995 |
Gerhard Lenski, Patrick Nolan |
Human Societes. An Introduction to Macrosociology
|
gender
|
1995 |
Richard Udry |
Sociology and Biology: What Biology Do Sociologists Need to Know
|
koncepcja zderzenia cywilizacyjnego
|
1996 |
Samuel P. Huntington |
Zderzenie cywilizacji
|
społeczeństwo sieciowe
|
1996 |
Manuel Castells |
The Rise of the Network Society
|