Kurmanbek Bakijew
Kurmanbek Bakijew (2009) | |
Data i miejsce urodzenia |
1 sierpnia 1949 |
---|---|
2. Prezydent Kirgistanu | |
Okres |
od 25 marca 2005 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik |
Iszenbaj Kadyrbiekow (p.o.) |
Następca | |
Premier Kirgistanu | |
Okres |
od 25 marca 2005 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Następca | |
Premier Kirgistanu | |
Okres |
od 21 grudnia 2000 |
Przynależność polityczna |
bezpartyjny |
Poprzednik | |
Następca |
Kurmanbek Salijewicz Bakijew (kirg. Курманбек Сали уулу Бакиев, ros. Курманбек Салиевич Бакиев; ur. 1 sierpnia 1949 w Masadanie w rejonie Suzak) – kirgiski polityk, premier Kirgistanu w latach 2000–2002 oraz w 2005, jeden z liderów tzw. tulipanowej rewolucji w marcu 2005, prezydent Kirgistanu od 25 marca 2005 do 15 kwietnia 2010.
Kariera polityczna
[edytuj | edytuj kod]Od kwietnia 1997 do grudnia 2000 sprawował urząd gubernatora obwodu czujskiego. Od 21 grudnia 2000 do 22 maja 2002 pełnił urząd premiera Kirgistanu.
W marcu 2005 objął stanowisko prezydenta w następstwie tulipanowej rewolucji, która odsunęła od władzy prezydenta Askara Akajewa. Po dymisji Nikołaja Tanajewa, Bakijew został również mianowany przez kirgiski parlament premierem rządu przejściowego. W wyborach prezydenckich z 10 lipca 2005 zwyciężył w pierwszej turze zdobywając 88,9% głosów. 14 sierpnia 2005 został zaprzysiężony na stanowisku.
W 2007 powołał do życia partię Ak Dżoł, która następnie wygrała wybory parlamentarne w grudniu 2007. W lipcu 2009 odniósł zdecydowane zwycięstwo w wyborach prezydenckich. Oba głosowania zdaniem międzynarodowych obserwatorów nie spełniły standardów demokratycznych.
- Osobny artykuł:
6 kwietnia 2010 z powodu społecznego niezadowolenia polityką prezydenta doszło w Kirgistanie do antyrządowych zamieszek pod przewodnictwem opozycji[1]. 7 kwietnia 2010 przeciwnicy prezydenta rozpoczęli szturm na jego siedzibę oraz zdobyli inne budynki administracji państwowej. Wojsko i służby bezpieczeństwa otworzyły ogień do protestujących, w wyniku czego zginęły co najmniej 84 osoby, a ponad 1,5 tys. zostało rannych. Bakijew zmuszony był uciekać na południe kraju, stanowiące bastion jego poparcia. Władzę w państwie przejęła opozycja, która powołała rząd tymczasowy na czele z Rozą Otunbajewą. Rząd ogłosił rozwiązanie parlamentu i przejęcie obowiązków prezydenta. Bakijew odmówił jednak rezygnacji z urzędu, oskarżając odpowiedzialnością za przemoc i śmierć obywateli opozycję[2][3]. W kolejnych dniach próbował mobilizować swoich zwolenników z południa kraju, jednak pod wpływem nacisków ze strony OBWE, USA i Rosji oraz zapowiedzi rządu tymczasowego o rozpoczęciu akcji policyjnej skierowanej przeciw niemu, 15 kwietnia 2010 odleciał do sąsiedniego Kazachstanu. Tego samego dnia przesłał do kazachskiej ambasady w Biszkeku oficjalne pismo informujące o rezygnacji ze stanowiska szefa państwa[4][5].
Postępowanie karne
[edytuj | edytuj kod]12 lutego 2013 kirgiski sąd skazał Bakijewa zaocznie na 24 lata więzienia za tuszowanie przestępstw oraz nadużycia władzy podczas sprawowania funkcji głowy państwa[6].
25 lipca 2014 sąd orzekł, że były prezydent jest winny organizowania brutalnego tłumienia protestów antyrządowych, które doprowadziły do obalenia jego reżimu w 2010 roku i skazał go na dożywotnie więzienie[7]. Tego wyroku Bakijew również nie odbędzie, ponieważ od czasu przewrotu ukrywa się na Białorusi, gdzie tamtejsze władze chronią go przed ekstradycją.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Znów starcia milicji z demonstrantami w Kirgistanie. gazeta.pl. [dostęp 2010-04-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-04-11)]. (pol.).
- ↑ Kyrgyzstan in crisis as clashes escalate. BBC News, 7 kwietnia 2010. [dostęp 2010-04-07]. (ang.).
- ↑ Zamach stanu w Kirgistanie. W walkach zginęły dziesiątki ludzi. gazeta.pl, 7 kwietnia 2010. [dostęp 2010-04-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-19)]. (pol.).
- ↑ Kyrgyz president formally resigns after turmoil. Reuters, 16 kwietnia 2010. [dostęp 2010-04-16]. (ang.).
- ↑ Kyrgyzstan extends US lease on Manas air base. BBC News, 16 kwietnia 2010. [dostęp 2010-04-16]. (ang.).
- ↑ Bakijew skazany zaocznie na 24 lata więzienia. prawo.money.pl, 12 lutego 2013. [dostęp 2014-07-30]. (pol.).
- ↑ Kirgistan: były prezydent Bakijew skazany zaocznie na dożywocie. onet.pl, 25 lipca 2014. [dostęp 2014-07-30]. (pol.).