Gilbert Stuart
Autoportret | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Narodowość |
amerykańska |
Dziedzina sztuki | |
Epoka |
portrecista |
Ważne dzieła | |
Gilbert Charles Stuart (ur. 3 grudnia 1755 w Newport, RI, zm. 9 lipca 1828 w Bostonie) – amerykański malarz-portrecista, któremu sławę przyniósł niedokończony portret Jerzego Waszyngtona, jeden z najbardziej znanych w USA portretów.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Zaczął malować gdy miał 13 lat. Jego pierwsze prace to proste, oszczędnie malowane portrety. Gdy miał 20 lat wybrał się do Anglii, gdzie od roku 1777 pobierał nauki w studiu malarskim Benjamina Westa. W 1782 r. wystawił w Akademii Królewskiej w Londynie kilka swoich prac, które zostały entuzjastycznie przyjęte przez krytyków, co skłoniło Stuarta do otwarcia własnego studia. Przez następne 5 lat bogaci Anglicy i Szkoci zamawiali u niego swe portrety.
W roku 1787 żyjący ponad stan Stuart musiał – uciekając przed wierzycielami – opuścić Anglię. Schronił się w Dublinie, w Irlandii[1].
Na początku 1793 roku, z myślą namalowania portretu ówczesnego prezydenta Stanów Zjednoczonych, Jerzego Waszyngtona, powrócił do Stanów Zjednoczonych. Pierwotnie otworzył pracownię malarską w Nowym Jorku, aby w 1794 roku przeprowadzić się do Filadelfii, siedziby rządu federalnego[2].
Jego uczennicą była miniaturzystka Sarah Goodridge, która w 1825 roku namalowała jego portret[3]. Realistyczna i wnikliwa miniatura z jego podobizną była krytykowana przez innych jako niepochlebna, ale wysoce ceniona przez samego Stuarta. Malarz oprawił ją w bransoletę splecioną z pukli włosów własnych i swej żony, a następnie podarował swojej matce w lipcu 1827 roku[4]. Goodridge namalowała dodatkowe kopie tej miniatury, zaś Asher Brown Durand wykonał na jej podstawie rycinę[3].
Portret Waszyngtona
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Postanowił zarobić pieniądze, malując portret Jerzego Waszyngtona, który pozował mu trzykrotnie w latach 1794–1796. Portret zwany „Vaughan” przedstawia popiersie Waszyngtona, „Lansdowne” przedstawia naturalnej wielkości męża stanu, zaś „Atheneum” to owalny, nieukończony zarys głowy. Artysta sprzedał wiele kopii tych portretów, które sporządzał wraz z córką i uczniami[1].
W roku 1805 przeniósł się do Bostonu, gdzie dał się poznać jako człowiek czarujący, szybko i sprawnie pracujący portrecista oraz jako mistrz chętnie udzielający porad młodym artystom.
Obrazy
[edytuj | edytuj kod]- Łyżwiarz – 1782, National Gallery of Art Waszyngton
- Jerzy Waszyngton – 1796, Museum of Fine Arts, Boston
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Early American Paintings.
- ↑ H. Rachlin, Skandale, wandale i niezwykłe opowieści o wielkich dziełach sztuki s. 117.
- ↑ a b Carol Kort, Liz Sonneborn: A to Z of American Women in the Visual Arts. New York: Facts on File, Inc, 2002, s. 80–81. ISBN 978-1-4381-0791-2.
- ↑ Gilbert Stuart. Smithsonian American Art Museum. [dostęp 2021-02-27]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Harvey Rachlin , Skandale, wandale i niezwykłe opowieści o wielkich dziełach sztuki, Ewa Pankiewicz (tłum.), Poznań: Rebis, 2010, ISBN 978-83-7510-512-4, OCLC 750742674 .
- ISNI: 0000000066349660
- VIAF: 61689381
- ULAN: 500010392
- LCCN: n50083265
- GND: 11879924X
- LIBRIS: c9prv38w0gcvxhj
- BnF: 131955753
- SUDOC: 035541245
- NLA: 35149085
- NKC: ola2003192350
- BNE: XX6081616
- NTA: 07280405X
- Open Library: OL2433312A
- PLWABN: 9810589820605606
- OBIN: 26705
- J9U: 987007279743405171
- PTBNP: 244905
- LNB: 000200990
- LIH: LNB:DAzT;=Bp