Karel Schwarzenberg
Karel Schwarzenberg (2007) | |
Data i miejsce urodzenia |
10 grudnia 1937 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
12 listopada 2023 |
Minister spraw zagranicznych Czech | |
Okres |
od 13 lipca 2010 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Następca |
Jan Kohout |
Minister spraw zagranicznych Czech | |
Okres |
od 9 stycznia 2007 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Następca | |
Odznaczenia | |
Karel Schwarzenberg, cz. Karel Jan Nepomuk Josef Norbert Bedřich Antonín Vratislav Menas kníže ze Schwarzenbergu, niem. Karl Johannes Nepomuk Josef Norbert Friedrich Antonius Wratislaw Mena Fürst zu Schwarzenberg (wym. [ˈkarɛl ˈʃvartsn̩bɛrk]; ur. 10 grudnia 1937 w Pradze, zm. 12 listopada 2023 w Wiedniu[1][2][3]) – czeski polityk, działacz opozycji antykomunistycznej w okresie Czechosłowacji, minister spraw zagranicznych Republiki Czeskiej w latach 2007–2009 oraz 2010–2013, założyciel i lider partii TOP 09, kandydat w wyborach prezydenckich w 2013.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Był najstarszym synem księcia Karela VI Schwarzenberga i jego małżonki Antonie von Fürstenberg. Miał obywatelstwo czeskie i szwajcarskie. Po komunistycznym zamachu stanu z lutego 1948 opuścił wraz z rodziną Czechosłowację i osiadł za granicą. Studiował prawo na uniwersytetach w Wiedniu i Grazu oraz leśnictwo na uniwersytecie w Monachium, jednak nie ukończył żadnego z tych kierunków[4]. W 1962 został przysposobiony przez Jindřicha Schwarzenberga z innej linii Schwarzenbergów, po jego śmierci w 1965 zajął się zarządzaniem rodzinnym majątkiem[4].
Po praskiej wiośnie zaangażował się w tworzenie czechosłowackich ośrodków opozycyjnych za granicą. Razem z Vilémem Prečanem utworzył centrum dokumentacyjne archiwizujące zabronioną literaturę[4]. Zbiory te zostały później przekazane Muzeum Narodowemu w Pradze. Zaangażowany w ruch obrony praw człowieka, pomiędzy 1984 a 1990 pełnił funkcję przewodniczącego Międzynarodowej Helsińskiej Federacji na rzecz Praw Człowieka. W 1989 uczestnik organizowanego przez Solidarność Polsko-Czesko-Słowacką Międzynarodowego Seminarium Kultury Europy Środkowej, o którym Václav Havel powiedział, że było uwerturą do aksamitnej rewolucji. W 1989 razem z Lechem Wałęsą nagrodzony przez Radę Europy nagrodą za działanie na rzecz praw człowieka.
Powrócił do kraju po aksamitnej rewolucji. W latach 1990–1992 pełnił funkcję sekretarza w kancelarii prezydenta Václava Havla. W 1992 był specjalnym wysłannikiem OBWE do Górskiego Karabachu. Na drodze sądowej odzyskał część rodzinnych nieruchomości skonfiskowanych przez władze komunistyczne[5].
Był członkiem Obywatelskiego Sojuszu Demokratycznego (od 1996). W 2004 został wybrany do Senatu (z rekomendacji Unii Wolności). Od 9 stycznia 2007 do 8 maja 2009 był ministrem spraw zagranicznych z nominacji Partii Zielonych w drugim rządzie Mirka Topolánka. W 2009 założył nowe centroprawicowe ugrupowanie pod nazwą TOP 09. Kierował nim do 2015 (zastąpił go Miroslav Kalousek), po czym otrzymał godność honorowego przewodniczącego.
W wyborach parlamentarnych w 2010 uzyskał po raz pierwszy mandat deputowanego do Izby Poselskiej. Po wyborach partia TOP 09 zawiązała koalicję rządową z Obywatelską Partią Demokratyczną (ODS) oraz Sprawami Publicznymi (VV), a Karel Schwarzenberg 13 lipca 2010 objął stanowisko wicepremiera oraz ministra spraw zagranicznych w rządzie premiera Petra Nečasa[6]. Jako minister spraw zagranicznych uczestniczył w konferencjach Grupy Bilderberg i Komisji Trójstronnej. Wspólnie z polskim ministrem Radosławem Sikorskim zainicjował utworzenie Forum Dialogu Polsko-Czeskiego[7].
W styczniu 2013 wystartował w pierwszych bezpośrednich wyborach prezydenckich. W pierwszej turze głosowania otrzymał 23,4% głosów, w drugiej poparło go 45,2% głosujących. Przegrał tym samym z Milošem Zemanem[8]. 10 lipca 2013 zakończył urzędowanie na stanowisku ministra wraz z całym gabinetem. W wyborach w tym samym roku ponownie uzyskał mandat deputowanego do niższej izby czeskiego parlamentu, w której objął stanowisko przewodniczącego komisji spraw zagranicznych[9]. W 2017 został wybrany do Izby Poselskiej na kolejną kadencję[10]; mandat deputowanego sprawował do 2021.
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Żonaty w latach 1967–1988 i ponownie od 2008[11] z Therese zu Hardegg, z którą miał syna Johannesa i córkę Annę. Najmłodszy syn jego żony Karl Philipp (urodzony w trakcie trwania małżeństwa) został w 1987 adoptowany przez austriackiego polityka Thomasa Prinzhorna, swego biologicznego ojca i drugiego męża Therese zu Hardegg[12].
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Order Lwa Białego I klasy (odmiana cywilna) – Czechy, 2023[13]
- Order Tomáša Garrigue Masaryka III klasy – 2002[14]
- Medal za Zasługi dla Dyplomacji – 2019[15]
- Order Złotego Runa – 1991
- Wielka Srebrna Odznaka Honorowa na Wstędze za Zasługi dla Republiki Austrii – 2005[16]
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec – 2008[17]
- Order Zasługi Wolnego Kraju Saksonii – 2012[18]
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej – 2013[19][20]
- Odznaka Honorowa „Bene Merito” – 2010[7]
- Order Księcia Jarosława Mądrego II klasy – 2020[21]
- Medal 100-lecia Białoruskiej Republiki Ludowej – 2019[22][23]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Former foreign minister Karel Schwarzenberg dies at 85. radio.cz, 12 listopada 2023. [dostęp 2023-11-12]. (ang.).
- ↑ Zemřel Karel Schwarzenberg. mzv.cz, 13 listopada 2023. [dostęp 2023-11-23]. (cz.).
- ↑ Zemřel Karel Schwarzenberg, šlechtic, politik i někdejší ministr. echo24.cz, 12 listopada 2023. [dostęp 2023-12-06]. (cz.).
- ↑ a b c Dvojí občanství kandidátů na prezidenta ČR. blisty.cz, 8 stycznia 2013. [dostęp 2017-04-26]. (cz.).
- ↑ HISTORIE: Karel Schwarzenberg. lidovky.cz, 23 stycznia 2013. [dostęp 2017-04-26]. (cz.).
- ↑ Members of Prime Minister Petr Nečas' Government are Named. vlada.cz, 13 lipca 2010. [dostęp 2017-04-26]. (ang.).
- ↑ a b Wizyta Ministra Spraw Zagranicznych Czech Karela Schwarzenberga. msz.gov.pl, 2 sierpnia 2010. [dostęp 2017-04-26].
- ↑ Prezident 2013: Výsledek volby. volby.cz. [dostęp 2017-04-26]. (cz.).
- ↑ Karel Schwarzenberg. psp.cz. [dostęp 2017-04-26]. (ang.).
- ↑ Volby 2017: Rozdělení mandátů a zvolení poslanci. idnes.cz. [dostęp 2017-10-22]. (cz.).
- ↑ „Ich war nie gern geschieden”: Fürstin Schwarzenberg lüftet ihr Heiratsgeheimnis. news.at, 13 sierpnia 2008. [dostęp 2017-04-26]. (niem.).
- ↑ Descendants of Emmanuel, Graf von Mensdorff-Pouilly (1777–1852). wargs.com. [dostęp 2017-04-26]. (ang.).
- ↑ Řád Bílého lva: Seznam vyznamenaných. hrad.cz. [dostęp 2024-06-13]. (cz.).
- ↑ Řád T. G. Masaryka: Seznam vyznamenaných. hrad.cz. [dostęp 2017-04-26]. (cz.).
- ↑ Ministr Petříček udělil medaile za zásluhy o diplomacii. mzv.gov.cz, 18 listopada 2019. [dostęp 2024-03-06]. (cz.).
- ↑ Senator Karl Schwarzenberg erhält das Große Silberne Ehrenzeichen für Verdienste um die Republik. bundespraesident.at, 13 września 2005. [dostęp 2017-05-26]. (niem.).
- ↑ Tschechischer Außenminister Schwarzenberg erhält das Großkreuz des Verdienstordens der Bundesrepublik Deutschland. auswaertiges-amt.de, 12 grudnia 2008. [dostęp 2017-04-26]. (niem.).
- ↑ Ordensträger von A bis Z. geschichte.sachsen.de. [dostęp 2023-07-31]. (niem.).
- ↑ M.P. z 2014 r. poz. 391
- ↑ Karel Schwarzenberg odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi RP. msz.gov.pl, 15 maja 2014. [dostęp 2017-04-26].
- ↑ Указ Президента України № 341/2020 Про відзначення державними нагородами України громадян іноземних держав. rada.gov.ua, 22 sierpnia 2020. [dostęp 2021-08-25]. (ukr.).
- ↑ Рада Беларускае Народнае Рэспублікі. Гадавік за 2017, 2018 і 2019 гг.. radabnr.org, 2020. s. 18, 29. [dostęp 2024-06-13]. (biał.).
- ↑ Siarhiej Nawumczyk: Алексіевіч, Пазьняк, Вольскі, Эрыксан, Белавус. Хто яшчэ ўзнагароджаны мэдалём у гонар БНР-100. svaboda.org, 27 marca 2019. [dostęp 2024-06-13]. (biał.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Karel Schwarzenberg. nasipolitici.cz. [dostęp 2017-04-26]. (cz.).
- Karel Schwarzenberg. vlada.cz. [dostęp 2017-04-26]. (cz.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Karel Schwarzenberg – strona prywatna. [dostęp 2023-11-12]. (cz.).
- ISNI: 0000000110464755
- VIAF: 24650373
- LCCN: n78050095
- GND: 104245352
- NDL: 00516084
- BnF: 122097497
- SUDOC: 03074217X, 129832111
- NKC: jn19990209759
- NTA: 262058448, 191862754
- BIBSYS: 4061032
- CiNii: DA05765796
- PLWABN: 9810545447005606, 9810607461905606
- NUKAT: n01720396
- J9U: 987007350548505171
- CANTIC: a12079182
- NSK: 000093146
- CONOR: 269000547
- LIH: LNB:B8uc;=By
- Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Grazu
- Czechosłowaccy dysydenci
- Czescy ministrowie spraw zagranicznych
- Czescy wicepremierzy
- Członkowie Izby Poselskiej Republiki Czeskiej
- Kandydaci na urząd Prezydenta Republiki Czeskiej
- Politycy Obywatelskiego Sojuszu Demokratycznego
- Politycy TOP 09
- Senatorowie Republiki Czeskiej
- Uczestnicy ruchu Solidarność Polsko-Czesko-Słowacka
- Kawalerowie Zakonu Świętego Łazarza
- Odznaczeni Orderem Lwa Białego
- Odznaczeni Orderem Masaryka
- Odznaczeni Orderem Złotego Runa
- Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Republiki Austrii
- Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec
- Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej
- Odznaczeni Odznaką Honorową Bene Merito
- Odznaczeni Orderem Księcia Jarosława Mądrego
- Odznaczeni Orderem Zasługi Wolnego Kraju Saksonii
- Odznaczeni Medalem 100-lecia Białoruskiej Republiki Ludowej
- Ludzie urodzeni w Pradze
- Urodzeni w 1937
- Zmarli w 2023