Krzysztof Orzechowski
Data i miejsce urodzenia |
6 września 1947 |
---|---|
Zawód |
aktor, reżyser |
Współmałżonek | |
Odznaczenia | |
Krzysztof Bronisław Orzechowski (ur. 6 września 1947 w Toruniu) – polski aktor i reżyser teatralny, w latach 1999–2016 dyrektor Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, profesor sztuk teatralnych[1].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Ukończył studia na Wydziale Aktorskim PWST w Krakowie (1970) i na Wydziale Reżyserii Akademii Teatralnej w Warszawie (1982)[2]. W 2012 otrzymał tytuł profesora sztuk teatralnych[3].
W latach 70. pracował jako aktor, a później jako reżyser w teatrach warszawskich, m.in. w Teatrze Komedia, Teatrze Dramatycznym oraz Teatrze Narodowym. Od 1981 jako pedagog związany z Akademią Teatralną w Warszawie, objął stanowisko profesora zwyczajnego na Wydziale Reżyserii tej uczelni[3]. W latach 1989–1996 pracował jako reżyser w Teatrze Ludowym w Krakowie w Nowej Hucie. W latach 1997–1999 był dyrektorem Teatru Bagatela w Krakowie. W 1999 powołany na stanowisko dyrektora Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, pełnił tę funkcję do 2016[4]. W 2019 został dziekanem Wydziału Aktorskiego Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego[5].
Mąż Anny Dymnej[6].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Teatralna
[edytuj | edytuj kod]- Niemcy – 1970 (aktor)
- Boso, ale w ostrogach – 1971 (aktor)
- Wieczór Trzech Króli – 1971 (aktor)
- Człowiek znikąd – 1972 (aktor)
- Ferdynand Wspaniały – 1973 (aktor)
- Romans w wodewilu – 1973 (aktor)
- Błękitny potwór – 1974 (aktor)
- Król Lear – 1977 (aktor)
- Wariacje – 1977 (aktor)
- Medea – 1978 (aktor)
- Hamlet – 1967, 1979 (aktor)
- Operetka – 1980 (asystent reżysera, aktor)
- Jak wam się podoba – 1980 (asystent reżysera, aktor)
- Księżniczka Turandot – 1981 (reżyseria, adaptacja)
- Mord w katedrze – 1982 (aktor)
- Czarująca szewcowa – 1983 (reżyseria)
- Operetka (II wersja) – 1983 (aktor, asystent reżysera)
- A jednak powrócę… – 1986 (reżyseria)
- Pierścień i róża –, 1983, 1987 (reżyseria)
- Emida albo królewna pasterska – 1987 (reżyseria)
- Kandyd – 1988, 1985 (reżyseria)
- Ambasador – 1988 (reżyseria)
- Człowiek z marmuru – 1989 (reżyseria)
- Opera żebracza – 1990 (reżyseria, inscenizacja, adaptacja)
- Wieczór Trzech Króli – 1991 (reżyseria)
- Nienawidzę – 1991 (reżyseria)
- Ich czworo – 1992 (reżyseria)
- Romeo i Julia – 1992 (reżyseria)
- Panna Tutli-Putli – 1993 (reżyseria)
- Baśń o zaklętym jaworze – 1993 (reżyseria)
- Zatrute pióro – 1993 (reżyseria)
- Kandyd, czyli… – 1994 (reżyseria)
- Po górach, po chmurach – 1994 (reżyseria)
- Tango – 1996 (reżyseria)
- Gimpel głupek – 1996 (reżyseria)
- Nocne tańce Wieczystego – 1997 (reżyseria)
- Pan Jowialski – 1997 (reżyseria)
- Pierścień i róża – 1998 (inscenizacja)
- Czego nie widać – 1998 (reżyseria, aktor)
- Tomasz Mann – 1999 (reżyseria)
- Pastorałka na nowy wiek – 2001 (reżyseria)
- Kandyd, czyli Optymizm – 2004 (adaptacja sceniczna z Maciejem Wojtyszko)
- Zaduszki – Wyspiański – 2007 (reżyseria)
- Post-Makbet. Żart sceniczny – 2008 (reżyseria)
- Ja, Feuerbach – 2008 (reżyseria)
- Zakręcony Słowacki, czyli noc w malinach – 2009 (reżyseria, aktor)
- Krzyżacy, czyli teatr w kryzysie (albo koszmarny sen dyrektora) – 2010 (reżyseria, aktor)
Filmowa
[edytuj | edytuj kod]- Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy – 1979–1981 (aktor, serial TV)
- Mistrz i Małgorzata – 1988 (aktor, serial TV)
- Senność – 2008 (aktor, film)[2]
Odznaczenia i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]- Ordery i odznaczenia[7]
- 2002 – Zasłużony Działacz Kultury
- 2003 – Złoty Krzyż Zasługi[8]
- 2005 – Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
- 2010 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski[9]
- 2011 – Medal Komisji Edukacji Narodowej
- 2015 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski[10]
- 2018 – Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[11]
- Nagrody i wyróżnienia[7]
- 1998 – Krakowska Złota Maska, nagroda przyznana przez publiczność (w ramach plebiscytu organizowanego przez Krakowską Fundację Artystów Teatru) dla wyreżyserowanego przez Krzysztofa Orzechowskiego spektaklu Pan Jowialski (Teatr Ludowy w Krakowie) jako najlepszego przedstawienia z poprzedniego roku[12]
- 1998 – Nagroda za reżyserię przedstawienia Pan Jowialski Aleksandra Fredry w Teatrze Ludowym w Krakowie na XXIII OKT w Opolu
- 2003 – Nagroda im. Stanisława Pruszyńskiego za wkład pracy społecznej w organizację dorocznych Festiwali Twórczości Osób Niepełnosprawnych „Albertiana”
- 2009 – Nagroda I stopnia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za szczególne osiągnięcia artystyczne i dydaktyczne
- 2009 – Odznaka „Honoris Gratia”
- 2016 – Nagroda Krakowska Książka Miesiąca za autobiografię Podróż do kresu pamięci
- 2017 – Medal Świętego Brata Alberta[13][14]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ M.P. z 2012 r. poz. 524
- ↑ a b Krzysztof Orzechowski w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2018-07-15].
- ↑ a b Prof. przew. kwal. I Krzysztof Bronisław Orzechowski, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2018-07-15] .
- ↑ Dyrektor Krzysztof Orzechowski żegna się z Teatrem im. Słowackiego. radiokrakow.pl, 25 czerwca 2016. [dostęp 2018-07-16].
- ↑ Studiuj aktorstwo w Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. ka.edu.pl, 5 września 2019. [dostęp 2019-09-19].
- ↑ Od przyjaźni do... miłości. interia.pl, 14 grudnia 2011. [dostęp 2018-07-16].
- ↑ a b Krzysztof Orzechowski, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby) [dostęp 2021-04-09] .
- ↑ M.P. z 2004 r. nr 1, poz. 10
- ↑ M.P. z 2010 r. nr 98, poz. 1148
- ↑ Krzysztof Orzechowski odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. prezydent.pl, 24 października 2015. [dostęp 2015-10-25].
- ↑ Minister kultury Piotr Gliński odznaczył przedstawicieli polskiej kultury. pap.pl, 12 lipca 2018. [dostęp 2018-07-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-14)].
- ↑ Złote Maski Melpomeny. dziennikpolski24.pl, 20 lutego 2001. [dostęp 2018-07-14].
- ↑ Medal Św. Brata Alberta. Fundacja Brata Alberta. [dostęp 2018-01-18].
- ↑ Medal św. Brata Alberta m.in. dla s. Małgorzaty Chmielewskiej i Marcina Gortata. Konferencja Episkopatu Polski, 9 stycznia 2017. [dostęp 2018-01-18].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Krzysztof Orzechowski w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2018-07-15].
- Krzysztof Orzechowski, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby) [dostęp 2021-04-09] .
- Nota biograficzna na stronie Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. [dostęp 2015-10-25].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Krzysztof Orzechowski w bazie Filmweb. [dostęp 2015-10-25].
- Dyrektorzy Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie
- Polscy reżyserzy teatralni
- Polscy aktorzy teatralni
- Nagrodzeni Medalem Świętego Brata Alberta
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej
- Odznaczeni odznaką „Honoris Gratia”
- Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
- Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury”
- Absolwenci Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie
- Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza
- Wykładowcy Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza
- Ludzie urodzeni w Toruniu
- Urodzeni w 1947