Huemal chilijski
Hippocamelus bisulcus[1] | |
(Molina, 1782) | |
Systematyka | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Typ | |
Gromada | |
Podgromada | |
Rząd | |
Rodzina | |
Rodzaj | |
Gatunek |
huemal chilijski |
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
Zasięg występowania | |
Huemal chilijski[3] (Hippocamelus bisulcus) – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny jeleniowatych blisko spokrewniony z huemalem peruwiańskim (Hippocamelus antisensis). Gatunek rzadki i do niedawna słabo znany.
Występowanie i biotop
[edytuj | edytuj kod]Obecny zasięg występowania gatunku obejmuje Argentynę i południowe Chile. Zamieszkuje gęste i wilgotne lasy. Żyje w izolowanych populacjach.
Charakterystyka ogólna
[edytuj | edytuj kod]Wygląd
[edytuj | edytuj kod]Ciało krępe z krótkimi kończynami, bardzo długie uszy wyścielone wewnątrz jasnym futrem, oczy otoczone jaśniejszą obwódką sierści. Poroże słabo rozwidlone, trzon rozgałęzia się na dwa odrostki – wyżej niż u taruki. Młodym samcom pierwsze poroże wyrasta w wieku około 18 miesięcy.
Podstawowe dane | |
---|---|
Długość ciała | 140–160 cm |
Wysokość w kłębie | 75–85 cm |
Ogon (kwiat) | 10–15 cm |
Masa ciała | przeciętnie 45–65 kg |
Dojrzałość płciowa | ? |
Okres godowy | jesień |
Ciąża | 230–240 dni |
Liczba młodych w miocie |
1-2 |
Długość życia | 14 lat |
Huemal osiąga długość ciała 140–160 cm, długość ogona 10–15 cm, wysokość w kłębie 75–85 cm. Przeciętna masa ciała waha się w przedziale 45–65 kg[4] (niektórzy autorzy podają 70–100 kg[5]). Huemal ma duży czarny nos i małe oczy.
Futro huemala jest brązowe do szarobrązowego, latem krótkie, zimą gęste i dłuższe. Wierzchnia część ogona jest ciemnobrązowa, a spodnia biała. Dymorfizm płciowy wyraźnie zaznaczony: samce są większe i cięższe.
W kariotypie huemala stwierdzono 2n = 70 chromosomów[6].
Tryb życia
[edytuj | edytuj kod]Żyją w małych grupkach 2-3 osobników (samica z młodymi) lub samotnie. Prowadzą przede wszystkim dzienny tryb życia, ale mogą wykazywać aktywność również w nocy. Mają dobrze rozwinięty słuch, wzrok i węch, dobrze pływają. Żyją do 14 lat.
Rozród
[edytuj | edytuj kod]Ciąża trwa prawdopodobnie 230-240 dni (autorzy podają rozbieżne dane). Samica rodzi zwykle jedno młode, najczęściej w listopadzie lub grudniu.
Podgatunki
[edytuj | edytuj kod]Nie wyłoniono podgatunków huemala, chociaż niektórzy autorzy sygnalizują różnice występujące pomiędzy poszczególnymi populacjami[5].
Zagrożenia i ochrona
[edytuj | edytuj kod]Do naturalnych wrogów huemala należy przede wszystkim puma oraz domowe psy. Nibylis andyjski i ptaki drapieżne zagrażają młodym.
Dawniej zamieszkiwał rozległe obszary Ameryki Południowej. Obecna populacja – wyniszczona polowaniami i utratą siedlisk, zagrożona chorobami i wypieraniem przez gatunki obce (głównie zwierzęta hodowlane) – szacowana jest na 1000-2000 osobników[7][8] jest zagrożona wyginięciem i w takiej kategorii EN (endangered – zagrożony wyginięciem) został ujęty w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów[9].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Hippocamelus bisulcus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ P.A. Black-Decima i inni, Hippocamelus bisulcus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015, wersja 2015.2 [dostęp 2015-09-02] (ang.).
- ↑ Nazwa polska za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 171. ISBN 978-83-88147-15-9.
- ↑ Halina Komosińska, Elżbieta Podsiadło: Ssaki kopytne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13806-8.
- ↑ a b Brent Huffman, www.ultimateungulate.com, Hippocamelus bisulcus (en)
- ↑ Spotorno, A. E. 1984. The chromosomes of Hippocamelus bisulcus (Molina 1782) and the evolution of South American deer. ARCH BIOL MED EXP; 17(2): R184.
- ↑ Walker, Mark (2005), World Deer, South Andean Deer Hippocamelus bisulcus (en)
- ↑ Wildlife Conservation, The Huemul project (Hippocamelus bisulcus) (en)
- ↑ P.A. Black-Decima i inni, Hippocamelus bisulcus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2007-09-01] (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Halina Komosińska, Elżbieta Podsiadło: Ssaki kopytne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13806-8.
- Brent Huffman: www.ultimateungulate.com, Hippocamelus bisulcus. [dostęp 2007-09-01]. (ang.).