Jan Spilka
Data i miejsce urodzenia |
11 lipca 1885 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
12 sierpnia 1942 |
Zawód, zajęcie |
inżynier, radca ministerialny |
Stanowisko |
kierownik biura |
Pracodawca |
Biuro Pomiarów Pobrzeża Morskiego |
Odznaczenia | |
Jan Zdzisław Spilka (ur. 11 lipca 1885 w Stanisławowie, zm. 12 sierpnia 1942 w KL Auschwitz) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, inżynier, radca ministerialny.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 11 lipca 1885 w Stanisławowie, w rodzinie Hilarego i Zuzanny z Ramoszyńskich[1][2][3] .
Na stopień porucznika rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1908 w korpusie oficerów artylerii polowej i górskiej[4][5]. Został przydzielony w rezerwie do 3. Dywizjonu Ciężkich Haubic w Przemyślu[6][7]. W 1912 został przeniesiony w rezerwie do 11. Dywizjonu Ciężkich Haubic we Lwowie[8]. W szeregach tego oddziału wziął udział w mobilizacji sił zbrojnych Monarchii Austro-Węgierskiej, wprowadzonej w związku z wojną na Bałkanach (1912–1913)[9], a następnie walczył na frontach I wojny światowej[10][11] (później z tego dywizjonu powstał Pułk Artylerii Polowej Ciężkiej Nr 30)[12]. Na stopień nadporucznika rezerwy został awansowany ze starszeństwem z 1 listopada 1914[13], a na stopień kapitana rezerwy ze starszeństwem z 1 lutego 1918[14].
W czasie wojny z bolszewikami walczył w szeregach 6 pułku artylerii polowej[15]. 15 lipca 1920 jako oficer tego pułku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu majora, w artylerii, w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej[16]. 1 maja 1921 został przeniesiony do rezerwy[17][18]. Miał przydział w rezerwie do 6 pułku artylerii polowej w Krakowie[19][20][21]. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 23. lokatą w korpusie oficerów rezerwy artylerii[22][23]. W 1934 jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Gdynia. Miał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr VIII, był wówczas w grupie oficerów „powyżej 40 roku życia”[24].
W 1924 w Nowym Sączu był geometrą cywilnym, upoważnionym rządowo do wykonywania zawodu mierniczego[25]. Później był zatrudniony w Centrali Ministerstwa Robót Publicznych na stanowisku referendarza w VII stopniu służbowym. Na początku 1930 został mianowany radcą ministerialnym w VI st. sł.[26], a wiosną 1932 przeniesiony do Urzędu Wojewódzkiego w Toruniu (Dyrekcja Robót Publicznych)[27].
Mieszkał w Wejherowie przy ul. Gdańskiej 38[28]. Piastował godność prezesa miejscowego Koła Związku Oficerów Rezerwy[29] i szefa Delegatury Państwowej Rady Ochrony Przyrody w Wejherowie na powiat morski[30]. 20 sierpnia 1934 został zatwierdzony na stanowisku członka Zarządu Oddziału Pomorskiego Związku Harcerstwa Polskiego[31].
W czasie okupacji niemieckiej mieszkał w Zakopanem[3] . 2 kwietnia 1942 został zatrzymany[3] . 27 maja 1942 przybył do obozu koncentracyjnego Auschwitz, gdzie zginął 12 sierpnia[3][32] . Jego symboliczny grób znajduje się na nowym cmentarzu parafialnym w Wejherowie (sektor 8, rząd 1, Id grobu: 5853). W tym samym grobie zostały pochowane: żona Maria Spilka (1892–1981) i córka Maria Spilka (1919–1999)[33]. Jan Spilka miał również syna Zdzisława (ur. 27 kwietnia 1914)[34].
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 584[1] – 22 lutego 1921[35][36][21]
- Krzyż Walecznych trzykrotnie[37][21][38]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 – 27 maja 1929[39]
- Brązowy Medal Zasługi Wojskowej na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej[12]
- Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913[9]
5 listopada 1935 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia „z powodu braku pracy niepodległościowej”[28].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Kolekcja ↓, s. 1.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-07-20]..
- ↑ a b c d Straty ↓.
- ↑ Schematismus 1909 ↓, s. 856.
- ↑ Schematismus 1912 ↓, s. 866.
- ↑ Schematismus 1909 ↓, s. 960.
- ↑ Schematismus 1912 ↓, s. 988.
- ↑ Schematismus 1913 ↓, s. 1045.
- ↑ a b Schematismus 1914 ↓, s. 867.
- ↑ Ranglisten 1916 ↓, s. 768.
- ↑ Ranglisten 1917 ↓, s. 1032.
- ↑ a b Ranglisten 1918 ↓, s. 1275.
- ↑ Ranglisten 1916 ↓, s. 654.
- ↑ Ranglisten 1918 ↓, s. 1054.
- ↑ Kuś 1929 ↓, s. 28.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 29 z 4 sierpnia 1920, s. 677.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 4.
- ↑ Pierwsza lista 1921 ↓, s. 43, jako mjr Spilka Jan Wiesław ur. 11 lipca 1883.
- ↑ Spis oficerów rezerwy 1922 ↓, s. 271, jako mjr. Spilka Jan Zdzisław ur. 11 grudnia 1883.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 725.
- ↑ a b c Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 648.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 836.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 762.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 133, 1002.
- ↑ Wykaz mierniczych przysięgłych i geometrów cywilnych. „Przegląd Mierniczy”. 1, s. 14, sierpień 1924. Warszawa..
- ↑ Zmiany personalne : Mianowania. „Czasopismo Techniczne. Organ Ministerstwa Robót Publicznych i Polskiego Towarzystwa Politechnicznego”. 4, s. 49, 1930-02-25. Lwów..
- ↑ Zmiany personalne : Przeniesienia. „Czasopismo Techniczne. Organ Ministerstwa Robót Publicznych i Polskiego Towarzystwa Politechnicznego”. 10, s. 153, 1932-05-25. Lwów..
- ↑ a b Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-07-20]..
- ↑ Oficerowie rezerwy Pomorza w odpowiedzi Hitlerowi. „Dzień Pomorski”. 55, s. 2, 1933-03-08. Toruń..
- ↑ Wiadomości bieżące. „Ochrona Przyrody. Organ Państwowej Rady Ochrony Przyrody”. 14, s. 225, 1934. Kraków..
- ↑ Rozkaz Naczelnictwa ZHP L. 11. „Wiadomości Urzędowe”. 8, s. 39, październik 1934. Warszawa: Naczelnictwo Związku Harcerstwa Polskiego..
- ↑ Auschwitz ↓.
- ↑ Znani pochowani : Spilka Zdzisław. Cmentarz parafialny w Wejherowie (nowy). [dostęp 2022-07-20].
- ↑ Kolekcja ↓, s. 2.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 5 marca 1921, s. 374, jako mjr Spilc Zdzisław z 6 pap.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-07-20]..
- ↑ Kolekcja ↓, s. 3.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2022-07-20]..
- ↑ Rozkaz Nr 21 DOK VIII z 27 maja 1929. Cyfrowa Biblioteka Wojskowa. [dostęp 2022-07-20].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Spilka Jan Zdzisław. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.62-5256 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-01-12].
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1909. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, styczeń 1909. (niem.).
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1912. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1911. (niem.).
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1913. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1912. (niem.).
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1914. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, luty 1914. (niem.).
- Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1916. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, 1916. (niem.).
- Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1917. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, 1917. (niem.).
- Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1918. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, 1918. (niem.).
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Pierwsza lista oficerów rezerwowych WP. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
- Alfabetyczny spis oficerów rezerwy. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922-05-01.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Kazimierz Kuś: Zarys historji wojennej 6-go pułku artylerii polowej. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2022-07-20].
- Informacja o więźniach : Metelski Marian. Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. [dostęp 2022-07-20].
- Członkowie Związku Oficerów Rezerwy (II Rzeczpospolita)
- Ludzie urodzeni w Stanisławowie
- Ludzie związani z Wejherowem
- Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie)
- Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921
- Żołnierze Wojska Polskiego – ofiary KL Auschwitz
- Oficerowie 6 Pułku Artylerii Lekkiej (II RP)
- Podpułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej
- Polacy odznaczeni Krzyżem Pamiątkowym Mobilizacji 1912–1913
- Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej
- Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej
- Polscy inżynierowie
- Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska)
- Urodzeni w 1885
- Urzędnicy Ministerstwa Robót Publicznych
- Zmarli w 1942