Lúčka (powiat Rożniawa)
Wygląd
Na mapach:
48°38′11″N 20°43′18″E/48,636389 20,721667
Ruiny kościoła tzw. „husyckiego” | |
Państwo | |
---|---|
Kraj | |
Powiat | |
Starosta |
Jozef Szabó[1] |
Powierzchnia |
14,94[2] km² |
Wysokość |
539[3] m n.p.m. |
Populacja (2023) • liczba ludności • gęstość |
|
Nr kierunkowy |
+421 58[3] |
Kod pocztowy |
049 42[3] |
Tablice rejestracyjne |
RV |
Położenie na mapie kraju koszyckiego | |
Położenie na mapie Słowacji | |
Strona internetowa |
Lúčka (węg. Lucska) – wieś (obec) w powiecie Rożniawa, w kraju koszyckim, na Słowacji.
Położenie
[edytuj | edytuj kod]Leży 20 km na wschód od Rożniawy, na wysokości 540 m n.p.m., w górnej części doliny potoku Čremošná, w tzw. Bruździe Borczańskiej.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Wspominana w 1409 r. jako wieś należąca do turniańskiego „państwa” feudalnego”, które król Zygmunt Luksemburski darował Pawłowi Bešeňovi. Według tradycji tamtejszej parafii katolickiej jest jednak o wiele starsza i pochodzi co najmniej z połowy XIII w. Od połowy XIX w. rozwijało się tu hutnictwo żelaza. Wytopy prowadzono początkowo w prymitywnych piecach (w tradycji lokalnej: slovenská pec), które w 1853 r. zastąpiono wielkim piecem.
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]- Kościół ewangelicko-reformowany z 1926 r. Zbudowany w stylu wiejskiego klasycyzmu, w układzie tradycyjnym dla Gemeru. Niewielka budowla konstrukcji halowej, nakryta sklepieniem kolebkowym, z kwadratową wieżą na osi; wieża nakryta wysokim dachem namiotowym z czterema trójkątnymi szczytami.
- Kościół katolicki pw. św. Jana z 1926 r. Jednonawowy, z wielokątnie zamkniętym prezbiterium. Na osi kwadratowa wieża, nakryta dachem hełmowym.
- Domy z końca XIX i początków XX w., murowane, o trzech pomieszczeniach, budowane wraz z pomieszczeniami gospodarskimi w głąb posesji.
- Ruiny średniowiecznego kościoła obronnego nad wsią (tzw. husyckiego). Wzniesiony z kamienia w XIII w., należał do grupy wczesnogotyckich kościołów Gemeru z wydłużoną nawą i prostopadle zamkniętym prezbiterium. W pierwszej połowie XV w. został otoczony kamiennym murem obronnym, w który włączono również murowaną z kamienia dzwonnicę, pełniącą też funkcję wieżyczki strażniczej. Utworzona w ten sposób warownia pozostawała w rękach wojsk Jana Jiskry. Po I wojnie światowej kościół spłonął i już nie został odbudowany. Do chwili obecnej zachował się jedynie mur obwodowy nawy kościoła oraz przyziemne fragmenty muru obronnego z wieżyczką, wysuniętą nad stromy stok. Na wschodniej ścianie świątyni w 70. latach XX w. odkryto fragmenty fresków, pochodzących prawdopodobnie z XIV w. z przedstawieniami figuralnymi. Z początkiem lat 80. XX w. ruiny zakonserwowano, a dzwonnicę pokryto nowym dachem gontowym.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí. Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-09-24]. (słow.).
- ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Hustota obyvateľstva - obce. www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7014rr_obc: 14,94S_SK, om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter).
- ↑ a b c Statistical Office of the Slovak Republic: Základná charakteristika. 2015-04-17. [dostęp 2022-03-31]. (słow.).
- ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne). www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7101rr_obc: AREAS_SK.
- ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Hustota obyvateľstva - obce. www.statistics.sk. [dostęp 2024-03-28]. Ustawienia: om7014rr_obc: AREAS_SK.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Barański Mirosław J.: Tajemnicza Pipitka, w: „Gazeta górska” R. XIX, nr 10 (75), lato 2011, s. 14-17.
- Ďurček Jozef a kolektív: Slovenský kras. Turistický sprievodca ČSSR, č. 41, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1989, ISBN 80-7096-020-5.