Lasimorpha senegalensis
Wygląd
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Podrodzina |
Lasioideae | ||
Rodzaj |
Lasimorpha | ||
Gatunek |
Lasimorpha senegalensis | ||
Nazwa systematyczna | |||
Lasimorpha senegalensis Schott Bonplandia (Hannover) 5: 127 (1857) | |||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
Lasimorpha senegalensis Schott – gatunek roślin zielnych z monotypowego rodzaju Lasimorpha Schott, z rodziny obrazkowatych, pochodzący z tropikalnej Afryki, od Senegalu do Czadu i Angoli[3]. Nazwa naukowa rodzaju odnosi się do rodzaju Lasia, do nazwy którego dodano pochodzący z greckiego przyrostek -μορφά (morpha – postać, forma) i odnosi się do rzekomego podobieństwa obu rodzajów roślin; nazwa gatunkowa odnosi się do jednego z krajów, w których występuje ten gatunek.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Pokrój
- Masywne rośliny zielne, o wysokości do 3,5 m, tworzące kępy[5].
- Łodyga
- Skrócone, płożące kłącze o średnicy do 12 cm, tworzące smukłe stolony o długości osiągającej 3 m[5].
- Liście
- Rośliny tworzą kilka liści właściwych na kanciastych w przekroju ogonkach, tworzących krótkie pochwy, pokrytych kolcami położonymi pionowo na jego krawędziach, niekiedy zakończonych ledwo widocznym kolankiem. Blaszki liściowe oszczepowate do strzałkowatych, skórzaste, osiągające długość 1,2 m[5].
- Kwiaty
- Rośliny jednopienne, tworzące pojedynczy kwiatostan typu kolbiastego pseudancjum. Szypułki podobne do ogonków liściowych, tej samej długości. Pochwa kwiatostanu wzniesiona, jajowata, o długości do 40 cm, zwinięta w dolnym odcinku, z zewnątrz brązowawo-zielona, wewnątrz żółtawa z purpurowymi, podłużnymi plamami, zieleniejąca po przekwitnięciu. Kolba siedząca, krótsza od pochwy. Kwiaty obupłciowe z 4 listkami okwiatu, taką samą liczbą pręcików o tubowato zrośniętych nitkach i niższą od nich, pojedynczą, jednokomorową zalążnią, zawierającą od 4 do 6 zalążków. Łożyska bazalne lub ścienne (parietalne)[5].
- Gatunki podobne
- Przedstawiciele rodzaju Podolasia, o kłączach o wyraźnych międzywęźlach i gładkich nasionach o średnicy 7 mm, oraz rodzaju Cyrtosperma, o ogonkach liściowych cylindrycznych w przekroju, wolnych nitkach pręcików, nie tworzących stolonów[5].
Biologia i ekologia
[edytuj | edytuj kod]- Rozwój
- Wieloletnie geofity ryzomowe, hygrofity.
- Siedlisko
- Rowy, bagna, małe zbiorniki z płytką, stojącą wodą, niekiedy częste[5].
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]- Rośliny lecznicze
- Młode liście Lasimorpha senegalensis podawane są w Kongo rodzącym kobietom jako środek przyspieszający poród. W Wybrzeżu Kości Słoniowej sok tej rośliny podawany jest doustnie w razie czkawki. Kłącze stosowane jest w Gabonie jako środek przeciwzapalny; a w Kongo jako lek na kaszel; odwar z niego działa przeciwbólowo i uspokajająco. W Nigerii owoce Lasimorpha senegalensis są składnikiem remedium na rzeżączkę i dyzenterię[6].
- Rośliny jadalne
- Młode liście roślin z tego gatunku jadane są w Gabonie i Sierra Leone jako warzywo[6].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-08-30] (ang.).
- ↑ a b Rafael Govaerts, David G. Frodin: World Checklist and Bibliography of Araceae (and Acoraceae). The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew, 2002. s. 1-560. [dostęp 2010-08-30]. (ang.).
- ↑ Lasimorpha senegalensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ a b c d e f g Alistair Hay. Delimitation and Circumscription of the Genera of Araceae Tribe Lasieae. „Annals of the Missouri Botanical Garden”. 79 (1), s. 197-198, 1992. (ang.).
- ↑ a b c W.J. van der Burg: Lasimorpha senegalensis. W: G.J.H. Grubben (red.): Plant Resources of Tropical Africa. T. 2: Vegetables. Wageningen: Prota Foundation, 2004, s. 359-360. ISBN 90-5782-147-8. (ang.).