Marian Jaeschke
Data i miejsce urodzenia |
12 grudnia 1904 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
9 lutego 1980 |
Alma Mater | |
Dziedzina sztuki | |
Odznaczenia | |
Nagrody | |
Nagroda Miasta Łodzi |
Marian Stanisław Jaeschke[1](ur. 12 grudnia 1904 w Tartakowie[2][3], zm. 9 lutego 1980[4] w Łodzi[3]) – polski artysta malarz.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Marian Jaeschke był synem Ludwika i Marii Jaechke. Ukończył 8-klasowe gimnazjum, szkołę Jarockiego i szkołę Weissa[3] W latach 1924–1929 studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Jego nauczycielami byli: W Jarocki i Wojciech Weiss, a także Felicjan Kowarski. Jaeschke przeniósł się w 1929 na ASP w Warszawie, na której uczył się u F. Kowarskiego i Leonarda Pękalskiego[3].
Jaeschke w Warszawie uzyskał dyplom i uprawnienia pedagoga, działał w grupie Pryzmat[5][6], której był współzałożycielem, uczestniczył w wystawach Instytutu Propagandy Sztuki i Związku Zawodowego Polskich Artystów Plastyków, swoje prace wystawiał także Krakowie, Łodzi, Poznaniu[3]. W 1937 uzyskał dyplom z malarstwa[6] i wyjechał na stypendium do Paryża, Drezna i Berlina[3].
Jeschke w powstaniu warszawskim utracił swój cały artystyczny dorobek, a po zakończeniu walki zbrojnej[6] w 1944[3] wywieziono go do Niemiec. Po zakończeniu II wojny przebywał w Bambergu, w którym tworzył i wystawiał rysunki[6] w muzeum Alte Hofhaltung[3]. W 1947 powrócił do Polski i zamieszkał w Łodzi, gdzie podjął pracę wykładowcy liternictwa i rysunku w Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Łodzi, którą zapewnił mu Leon Ormezowski – pierwszy dyrektor szkoły. Od 1948 Jaeschke uczył malarstwa, a w okresie od 1958 do 1960 sprawował funkcję prorektora uczelni. Następnie został dziekanem Wydziału Tkaniny i Wydziału Ubioru oraz kierownikiem Studium Kształcenia Podstawowego. W 1974 przeszedł na emeryturę jako profesor nadzwyczajny uczelni[6]. Był członkiem Okręgu Łódzkiego Związku Polskich Artystów Plastyków (ZPAP)[4].
Marian Jaeschke zmarł 9 lutego 1980. Jego pogrzeb odbył się 12 lutego 1980 na cmentarzu Doły w Łodzi[4].
Sztuka
[edytuj | edytuj kod]Marian Jaeschke był przedstawicielem postimpresjonizmu[6], uprawiał malarstwo kolorystyczne[5], malował głównie martwe natury, kompozycje, pejzaże oraz portrety. Tworzył również w technice rysunku[6].
Przed II wojną światową wraz z F. Kowarskim i L. Pękalskim uczestniczył w malowaniu plafonów na Wawelu[3]. Jaeschke uprawiał również malarstwo ścienne, jest współautorem polichromii w kościele Matki Boskiej Zwycięskiej w Łodzi zrealizowanej w latach 1952–1954 (współautorzy: Zdzisław Sikorski i Albin Łubniewicz), był odpowiedzialny za polichromię w nawie głównej oraz sgraffita w nawach bocznych[3].
Odznaczenia i nagrody
[edytuj | edytuj kod]- Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”,
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski,
- Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”,
- Złoty Krzyż Zasługi,
- Honorowa Odznaka Miasta Łodzi[4],
- Nagroda Miasta Łodzi (1980) za całokształt działalności artystycznej w dziedzinie malarstwa[7],
- Nagroda Ministra Kultkury i Sztuki (2-krotnie[4]),
- Nagroda prezesa rady Ministrów (1937)[8].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Bożena Kowalska , Polska awangarda malarska, 1945-1980: szanse i mity, Państwowe Wydawn. Naukowe, 1988, ISBN 978-83-01-07916-1 [dostęp 2022-09-23] (pol.).
- ↑ Materiały do dziejów Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1969 [dostęp 2022-09-23] (pol.).
- ↑ a b c d e f g h i j Marian Jaeschke – malarz, Polska, baza artystów Agra-Art [online], sztuka.agraart.pl [dostęp 2022-04-15] .
- ↑ a b c d e Nekrologi, „Dziennik Popularny” (33 (9501)), 12 lutego 1980 .
- ↑ a b Iga Knysak , „Każdy człowiek zostawia swój ślad” – Andrzej Jocz o Teresie Tyszkiewicz, „TECHNE. Seria Nowa” (3), 2019, s. 215–222, DOI: 10.18778/2084-851X.07.11, ISSN 2084-851X [dostęp 2022-04-15] .
- ↑ a b c d e f g Marian Jaeschke (1904–1980). Malarstwo, rysunek – archiwum Łódź-Art [online], lodz-art.eu [dostęp 2022-04-15] .
- ↑ Laureaci Nagrody Miasta Łodzi [online], Urząd Miasta Łodzi [dostęp 2022-04-15] (pol.).
- ↑ H.M., Wystawa rysunku profesora Mariana Jaeschke (1904-1980), „Życie Uczelni – Biuletyn Informacyjny Politechniki Łódzkiej” (65 (6/2000)), docplayer.pl, grudzień 2000, ISSN 1425-4344 [dostęp 2022-04-16] .
- Ludzie urodzeni w Tartakowie
- Urodzeni w 1904
- Zmarli w 1980
- Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie
- Pochowani na cmentarzu Doły w Łodzi
- Malarze związani z Łodzią
- Rysownicy związani z Łodzią
- Wykładowcy Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi
- Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL”
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury”
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)
- Laureaci Nagrody Miasta Łodzi
- Polscy malarze współcześni
- Polscy rysownicy