Marian Skierczyński
por. Marian Skierczyński (przed 1929) | |
Data i miejsce urodzenia |
4 września 1900 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
9 sierpnia 1983 |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne | |
Jednostki |
4 Pułk Saperów, |
Główne wojny i bitwy | |
Odznaczenia | |
Data i miejsce urodzenia | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Data śmierci | |||||||||||||
Dorobek medalowy | |||||||||||||
|
Marian Skierczyński (ur. 4 września 1900 w Radomiu, zm. 9 sierpnia 1983 w Warszawie) – major saperów Wojska Polskiego, lekkoatleta.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 4 września[1][2][3][4] lub października[5] 1900 w Radomiu[4] lub Glinicach[3]. Syn Władysława i Józefy z Wdowików[3].
Był uczniem Rządowej Szkoły Handlowej w Kiszyniowie, członkiem skautingu, od 1917 należał do Związku Polaków w Kiszyniowie[3]. W tym samym roku wstąpił jako ochotnik do II Korpusu Polskiego. Po bitwie pod Rarańczą dostał się do niewoli, z której zbiegł i wstąpił do 13 pułku strzelców pieszych 4 Dywizji Strzelców Polskich. Walczył z bolszewikami m.in. pod Stawropolem i Odessie. W czerwcu 1919 powrócił z dywizją do Polski[3].
9 lipca 1919 został przyjęty do Wojska Polskiego w stopniu kaprala. Służył w 28 pułku Strzelców Kaniowskich, walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. 25 lutego 1920 został skierowany do Szkoły Podchorążych Piechoty, 20 lipca 1920 do Obozu Szkolnego Saperów. Po ukończeniu szkoły został 23 listopada 1921[3] awansowany na stopień porucznika w korpusie oficerów inżynierii i saperów ze starszeństwem z dniem 1 września 1920[6][7]. 1 grudnia 1921 został skierowany do 4 pułku saperów w Sandomierzu[3][8][9]. 1 stycznia 1923 został awansowany na stopień porucznika[3].
We wrześniu 1925 ożenił się z Haliną Różycką (1905–1978), siostrą Jerzego Różyckiego, matematyka i kryptologa. Mieli dwoje dzieci: Wandę i Marka.[potrzebny przypis]
Jako oficer 4 pułku saperów został przydzielony do Centralnej Szkoły Wojskowej Gimnastyki i Sportów w Poznaniu, w której ukończył roczny Oficerski Kurs Wychowania Fizycznego 1926/1927[10][11][3]. Następnie został wyznaczony przez Polski Komitet Olimpijski na Kurs Przedolimpijski Lekkiej Atletyki 1927[12]. W CWSzGiS pozostał od lipca 1927 jako instruktor i wykładowca na kolejnych Oficerskich Kursach Gimnastyki Sportowej oraz Wychowania Fizycznego, wykładając boks, lekkoatletykę, prowadząc zajęcia i ćwiczenia z walki wręcz, walki bagnetem[13][3]. Działał m.in. na rzecz rozwoju ju-jitsu w Polsce. Reprezentując AZS Warszawa, startował i zdobywał medale w zawodach krótkodystansowych i sztafetach w lekkoatletyce podczas mistrzostw Polski (reprezentując AZS Warszawa) i mistrzostw armii[14]. W 1929 startował w zawodach w Bernie[15].
Z Poznania przeszedł do służby w utworzonym w 1929 Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego w Warszawie[16], gdzie służył do 1933[2][3]. Został awansowany na stopień kapitana w korpusie oficerów inżynierii i saperów ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932[17][3].
Od 1933 służył w 4 Batalionie Saperów, od listopada 1934 w Dowództwie Saperów Ministerstwa Spraw Wojskowych, od listopada 1937 w 8 batalionie saperów. 28 listopada 1937 został dowódcą Ośrodka Sapersko-Pionierskiego 23 Górnośląskiej Dywizji Piechoty[2][3]. 19 marca 1939 został awansowany do stopnia majora i mianowany dowódcą 23 batalionu saperów[18][3]. Jednostką dowodził po wybuchu II wojny światowej w trakcie kampanii wrześniowej[19][20]. W dniach 11–12 września 1939 kierował budową mostu polowego na Wiśle pod Baranowem, który umożliwił wycofanie się oddziałom Grupy Operacyjnej „Jagmin” dowodzonej przez Jana Jagmin-Sadowskiego. Za operację tę został przez Prezydenta Augusta Zaleskiego odznaczony w 1970 Orderem Virtuti Militari V klasy[2][3].
Uczestniczył w bitwie pod Tomaszowem Lubelskim (21 września 1939), 25 września 1939 dostał się do niewoli niemieckiej, z której uciekł, jednak 7 października 1939 został aresztowany i osadzony w oflagu IX C Rotenburg, następnie Oflagu XI B Braunschweig i Oflagu II C Woldenberg[3]. W tym ostatnim obozie uczestniczył w organizacji życia sportowego, był prezesem klubu sportowego Wawel, kierownikiem wyszkolenia Rady Wychowania Fizycznego. Uczestniczył w obozowej olimpiadzie w 1944[2][3]. W 1945 został ewakuowany do Stalagu X B Sandbostel, następnie do Oflagu X C Lubeka, gdzie odzyskał wolność 2 maja 1945[3].
10 grudnia 1945 powrócił do Warszawy, zaangażował się w odbudowę Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego, gdzie był kierownikiem wyszkolenia praktycznego. Został zmuszony do odejścia z AWF na początku lat 50.[2][3]
Zmarł 9 sierpnia 1983 w Warszawie[2][3]. Został pochowany na Cmentarzu Bródnowskim.[21]
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari (1970)[3]
- Krzyż Walecznych[3]
- Srebrny Krzyż Zasługi (16 marca 1933)[22]
- Medal Międzyaliancki (przed 1923)
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]- Zabawy i gry ruchowe. Podręcznik metodyczny (1934)
- Wybijanka (1950)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Rocznik Oficerski 1932.
- ↑ a b c d e f g Henryk Kurzyński, Stefan Pietkiewicz, Marian Rynkowski Od Adamczaka do Zasłony. Leksykon lekkoatletów polskich okresu międzywojennego. Mężczyźni, wyd. Warszawa 2004, s. 198.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v Bogusław Szwedo Na bieżni i w okopach. Sportowcy odznaczeni Orderem Wojennym Virtuti Militari 1914-1921 1939-1945, wyd. IPN, Rzeszów 2011, s. 253–255.
- ↑ a b Wojskowe Biuro Historyczne [online], wbh.wp.mil.pl [dostęp 2020-10-23] .
- ↑ Rocznik Oficerski 1928.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 910.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 833.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 880.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 804.
- ↑ Pawełek. CWSzGiS 1929 ↓, s. 45.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 586, 600.
- ↑ Pawełek. CWSzGiS 1929 ↓, s. 48.
- ↑ Pawełek. CWSzGiS 1929 ↓, s. 51, 54, 58, 60, 71, 81, 83.
- ↑ Pawełek. CWSzGiS 1929 ↓, s. 71.
- ↑ Pawełek. CWSzGiS 1929 ↓, s. 76.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 829.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 255.
- ↑ Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 815.
- ↑ Głowacki 1986 ↓, s. 314.
- ↑ Steblik 1989 ↓, s. 682.
- ↑ Marian Skierczyński [hasło w wyszukiwarce internetowej] [online], brodnowski.grobonet.com [dostęp 2023-09-17] .
- ↑ M.P. z 1933 r. nr 64, poz. 83 „za zasługi na polu wychowania fizycznego i propagandy sportu”.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Alojzy Pawełek: Centralna Wojskowa Szkoła Gimnastyki i Sportów w Poznaniu 1921-1929. Poznań: Główna Księgarnia Wojskowa, 1929.
- Władysław Steblik: Armia „Kraków” 1939. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1989. ISBN 83-11-07434-8.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik Oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
- Henryk Kurzyński, Stefan Pietkiewicz, Marian Rynkowski Od Adamczaka do Zasłony. Leksykon lekkoatletów polskich okresu międzywojennego. Mężczyźni, wyd. Warszawa 2004.
- Bogusław Szwedo: Na bieżni i w okopach. Sportowcy odznaczeni Orderem Wojennym Virtuti Militari 1914–1921 1939–1945. Rzeszów: IPN, 2011. ISBN 978-83-7629-274-8.
- Jeńcy Oflagu II C Woldenberg
- Lekkoatleci AZS-AWF Warszawa
- Majorowie saperów II Rzeczypospolitej
- Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie)
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych
- Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)
- Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa
- Polscy sprinterzy
- Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska)
- Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska)
- Wykładowcy uczelni i szkół wojskowych II Rzeczypospolitej
- Urodzeni w 1900
- Zmarli w 1983
- Żołnierze II Korpusu Polskiego w Rosji 1917–1918
- Oficerowie 4 Pułku (batalionu) Saperów (II RP)
- Oficerowie dowództwa 23 Górnośląskiej Dywizji Piechoty
- Oficerowie Centralnej Wojskowej Szkoły Gimnastyki i Sportów
- Ludzie urodzeni w Radomiu
- Pochowani na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie