Nagowie (mitologia)
Naga, Nagowie (sanskryt: नाग nāga) – w mitologii hinduskiej wężokształtne bóstwa wodne. Prawdopodobnie pochodzenia przedaryjskiego.
Mieszkają w podziemnym mieście Bhogawati, gdzie strzegą skarbów ukrytych w ziemi, czasami dzieląc się nimi ze śmiertelnikami. Mogą przyjmować formę zupełnie ludzką. Wiele dynastii starożytnych wywodziło swoje pochodzenie od związku jakiegoś herosa i nagini[1]. W starożytnych tekstach Nagami nazywano również mało znane plemiona, którym przypisywano nadnaturalne właściwości. Również w dobie obecnej w górach Asamu żyją prymitywne plemiona (do niedawana łowców głów), określane mianem „Naga”.
Ikonografia
[edytuj | edytuj kod]Nagów reprezentowano zwykle z górną częścią ludzką, a dolną wężową, bądź z wężami wychodzącymi z ramion lub pasa. Stanowią częsty motyw w sztuce Tajlandii – wizerunki nagów często umieszcza się po obu stronach wejścia do świątyń. Innym klasycznym motywem jest ptak Garuda trzymający w szponach dwa węże (nagi).
Buddyzm
[edytuj | edytuj kod]W tradycji buddyjskiej uważane są za szczodre i hojne, ale często niebezpieczne i złośliwe istoty będące wierzchowcami bogów. Nagowie były śmiertelnymi wrogami ptaków Garuda, wierzchowca Wisznu/Buddy. Od tego czasu stały się strażnikami dharmy. Istoty te również znane są z tego, że przechowują termy, czyli ukryte nauki Buddy.
Hinduizm
[edytuj | edytuj kod]Kult
[edytuj | edytuj kod]- W kulcie hinduistycznym węże symbolizują nieśmiertelność, moc regeneracji i reinkarnacji. Modlitwy do nich kierują kobiety pragnące płodności i potomstwa[2].
- Indyjskie wiejskie bóstwa chtoniczne gramadewata, prawdopodobnie przedaryjskie, zazwyczaj ujmowane są w ikonografii form kultowych jako naga[3].
Święto nagów w hinduizmie to nagapańćami, intencjonalne tablice z wizerunkiem nagów to nagakal.
Współczesna kultura
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
We współczesnych utworach i grach fantastycznych pojawiają się istoty w mniejszym lub większym stopniu wzorowane na mitologicznych nagach.
Nagowie
[edytuj | edytuj kod]- Ananta
- Balarama – ósmy awatar Wisznu.
- Karkotaka
- Mucalinda
- Padmawati
- Parawataksza
- Śesza
- Takshaka
- Ulupi
- Wasuki
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Arthur Llewellyn Basham: Indie. Zygmunt Kubiak (tłum.); Maria Krzysztof Byrski (przedm.). Warszawa: Państ. Instytut Wydawniczy, 2000, s. 322. ISBN 83-06-02738-8. OCLC 749363289.
- ↑ Zwierzęta w hinduizmie. Absolutna ochrona i krwawa ofiara. W: Monika Tworuschka, Udo Tworuschka: Religie świata. Michał Dobrzański (tł.), Grzegorz Polak (uzup.). Wyd. 1. T. V: Hinduizm. Warszawa: Agora SA, 2009, s. 109, seria: Biblioteka Gazety Wyborczej. ISBN 978-83-7552-558-8.
- ↑ Louis Frédéric: Słownik cywilizacji indyjskiej. Przemysław Piekarski (red.nauk.). Wyd. 1. T. 2. Katowice: Wydawnictwo „Książnica”, 1998, s. 313. ISBN 83-7132-370-0.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Roy C Craven , A Concise History of Indian Art, New York: Praeger Pub, 1976, ISBN 0-275-85620-8, OCLC 2197985 .
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Edyta Wittchen: Ex Oriente. Nagi. Władcy podwodnych i podziemnych światów. www.sztuka.pl/, 01 grudzień, 2008. [dostęp 2010-01-10].
- Krishnaraj.S: 'Naga' Worship in India and South East Asia. PUTHETTU SARPPAKKAVU (Chandakadavu, Kottayam). [dostęp 2010-03-28]. (ang.).