Stanisław Karubin
7 zwycięstw | |
sierżant pilot sergeant (RAF) | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne | |
Formacja | |
Jednostki | |
Główne wojny i bitwy |
II wojna światowa |
Odznaczenia | |
Stanisław[1] Karubin (ur. 29 października 1915 w Woźnikach, zginął 12 sierpnia 1941 w Horn Crag Eskdale, w Kumbrii, Anglii) – sierżant pilot Wojska Polskiego, sierżant (ang. Sergeant) Królewskich Sił Powietrznych, as myśliwski II wojny światowej.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Był jednym z 8 dzieci Wojciecha i Sotery z domu Cibor. Po ukończeniu nauki w szkole powszechnej uczył się w szkole zawodowej w Łosicach. W ramach Przysposobienia Wojskowego Lotniczego przeszedł w Szkole Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich w Bydgoszczy przeszkolenie w zakresie pilotażu silnikowego[2]. Został przydzielony we wrześniu 1937 roku do 111 eskadry myśliwskiej[3][4]. W jej składzie walczył w kampanii wrześniowej tocząc 21 walk powietrznych. 3 września zestrzelił samolot Messerschmitt Bf 110[5]. Zestrzelenie miało miejsce podczas lotu na przechwycenie nieprzyjacielskiej wyprawy bombowej atakującej Warszawę[6]. 12 września w godzinach porannych wykonał na rzecz Armii „Lublin” lot rozpoznawczy w rejonie środkowej Wisły[7].
Po kampanii wrześniowej przez Rumunię i Grecję dotarł do Francji 23 stycznia 1940 roku. W kampanii francuskiej 1940 roku walczył w składzie klucza mjr pil. Zdzisława Krasnodębskiego – I klucz kominowy (Kr)[8], przydzielonego do francuskiego I/55 dywizjonu myśliwskiego i 3 czerwca zestrzelił jeden samolot Dornier Do 17 lub Do-215 atakujący lotnisko w Étampes[9][10]. 14 czerwca, wspólnie z plut. Machowiakiem, zaatakował formację Messerschmittów Bf 109, ale nie uzyskał zwycięstwa[11]. Pod koniec kampanii francuskiej został skierowany na lotnisko w Limoes w celu sprawdzenia możliwości zorganizowania obrony przeciwlotniczej[12].
Po klęsce Francji przypłynął do Wielkiej Brytanii, gdzie otrzymał numer służbowy P-793420[13] . Następnie walczył w bitwie o Anglię, w składzie 303 dywizjonu myśliwskiego „Warszawskiego” im. Tadeusza Kościuszki. Odniósł pięć pewnych zwycięstw, między innymi 31 sierpnia 1940 r. zestrzelił samolot Messerschmitt Bf 109. 6 września sam został zestrzelony i ranny. Ratował się skokiem ze spadochronem. 18 września odznaczony został Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari.
Po wykonaniu tury lotów bojowych przydzielony został 7 marca 1941 roku do 57 Operational Training Unit (OTU) a miesiąc później d 55 OTU w Unsworth w charakterze instruktora[14]. 12 sierpnia 1941 wracając z lotu treningowego na samolocie Hawker Hurricane, wychodząc z chmur do lądowania, zderzył się z wyniosłością terenu (750 metrów) w Horn Crag Eskdale (w identyczny sposób zginął wówczas również por. pil Zygmunt Höhne, absolwent ostatniej XIII Promocji szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie). Pochowany został na cmentarzu w Casteltown koło Sunderland[15].
Zestrzelenia
[edytuj | edytuj kod]Na liście Bajana sklasyfikowany został na 25 pozycji z 7 pewnymi zestrzeleniami samolotów Luftwaffe[16].
Zestrzelenia pewne:
- Bf 110 – 3 września 1939
- Do 17 – 3 czerwca 1940 (pilot zgłosił zestrzelenie, nie zostało ono zaliczone przez PSP, I./KG76 nie straciła w tym locie żadnego samolotu, 4 wróciły do bazy uszkodzone)[17]
- Bf 109 – 31 sierpnia 1940 (pilotował Hurricane R2688/F)[18]
- 2 Bf 109 – 5 września 1940[19]
- He-111 – 6 września 1940 (zestrzelony, ranny w nogę)
- Bf 109 – 30 września 1940[20]
- Bf 109 – 5 października 1940
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari – 18 września 1940, nr 08827
- Krzyż Walecznych – trzykrotnie
- Polowa Odznaka Pilota
- brytyjski Distinguished Flying Medal
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ W Dywizjonie 303 Arkadego Fiedlera: Stefan
- ↑ Demidowicz 2005 ↓, s. 87.
- ↑ Zieliński, Matusiak, Gretzyngier 2015 ↓, s. 267.
- ↑ Pawlak 1989 ↓, s. 68.
- ↑ Zieliński 2005 ↓, s. 140.
- ↑ Pawlak 1991 ↓, s. 24.
- ↑ Pawlak 1991 ↓, s. 27.
- ↑ Śliżewski 2010 ↓, s. 71.
- ↑ Śliżewski 2010 ↓, s. 235.
- ↑ według R. Kinga zestrzelenie prawdopodobne
- ↑ Śliżewski 2010 ↓, s. 328.
- ↑ Śliżewski 2010 ↓, s. 338.
- ↑ Krzystek 2012 ↓.
- ↑ Gretzyngier, Matusiak, Zieliński 2012 ↓, s. 78.
- ↑ STANISŁAW KARUBIN. Niebieska Eskadra. [dostęp 2021-02-01]. (pol.).
- ↑ „Lista Bajana”. Polskie Siły Powietrzne w II wojnie światowej. [dostęp 2021-01-23]. (pol.).
- ↑ Śliżewski 2010 ↓, s. 237.
- ↑ R. King, Dywizjon 303, str.79
- ↑ Arkady Fiedler opisał walkę w rozdziale „A gdy kul zabrakło…” książki Dywizjon 303
- ↑ Jacek Kutzner, 303. Dywizjon Myśliwski w bitwie o Wielką Brytanię, Warszawa 2010, s. 328, 339
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Olgierd Cumft i Hubert Kazimierz Kujawa, Księga lotników polskich poległych, zmarłych i zaginionych 1939-1946, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1989, wyd. I, s. 316-317.
- Tadeusz Demidowicz (red.), Lotnicy Podlasia. Słownik Biograficzny A-Ż, Biała Podlaska: Donatech, 2005, ISBN 83-916055-3-1, OCLC 297531428 .
- Robert Gretzyngier, Wojtek Matusiak, Józef Zieliński: Asy lotnictwa polskiego ; Polish air force aces. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2012. ISBN 978-83-11-12394-6. OCLC 812724186.
- Tadeusz Jerzy Krzystek, [Anna Krzystek]: Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii w latach 1940-1947 łącznie z Pomocniczą Lotniczą Służbą Kobiet (PLSK-WAAF). Sandomierz: Stratus, 2012. ISBN 978-83-61421-59-7. OCLC 276981965.
- Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w latach 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1989. ISBN 83-206-0760-4. OCLC 69601095.
- Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w Wojnie Obronnej 1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1991. ISBN 83-206-0795-7. OCLC 830072566.
- Wacław Król, Polskie skrzydła nad Francją, Wydawnictwo "Książka i Wiedza", Warszawa 1986, ISBN 83-05-11473-2, s. 221-222.
- Arkady Fiedler, Dywizjon 303,
- Richard King: Dywizjon 303. Walka i codzienność. Wydawnictwo RM, 2014. ISBN 978-83-7773-324-0. OCLC 898278760.
- Grzegorz Śliżewski: Gorzka słodycz Francji : polscy piloci myśliwscy wiosny 1940. Warszawa ; Piekary Śląskie: ZP Wydawnictwo - ZP Grupa, 2010. ISBN 978-83-61529-42-2. OCLC 750525221.
- Józef Zieliński, Wojtek Matusiak, Robert Gretzyngier: Polscy lotnicy w Bitwie o Anglię. Warszawa: Bellona, 2015. ISBN 978-83-11-13984-8. OCLC 924759692.
- Józef Zieliński: Lotnicy polscy w Bitwie o Wielką Brytanię. Warszawa: Oficyna Wydawnicza MH, 2005. ISBN 83-906620-4-3. OCLC 838825949.
- Asy myśliwskie Polski II wojny światowej
- Podoficerowie lotnictwa II Rzeczypospolitej
- Podoficerowie Polskich Sił Powietrznych
- Polscy lotnicy w kampanii wrześniowej
- Polacy – uczestnicy kampanii francuskiej 1940
- Polacy – uczestnicy bitwy o Anglię 1940
- Piloci polskich kluczy kominowych
- Odznaczeni Odznaką Pilota
- Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie)
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie)
- Odznaczeni Medalem Lotniczym
- Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje
- Polacy odznaczeni Medalem Wybitnej Służby Lotniczej
- Ofiary katastrof lotniczych w Wielkiej Brytanii
- Urodzeni w 1915
- Zmarli w 1941
- Żołnierze Dywizjonu 303
- Żołnierze 111 Eskadry Myśliwskiej