Stefan Maleszewski
Pełne imię i nazwisko |
Stefan Włodzimierz Maleszewski |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
8 maja 1885 |
Data śmierci |
po 1945 |
Przebieg służby | |
Lata służby |
1910–1911, 1914–1935, 1939–1945 |
Siły zbrojne | |
Jednostki | |
Stanowiska |
komendant szkoły |
Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
Odznaczenia | |
Stefan Włodzimierz Maleszewski[a] (ur. 8 maja 1885 w Michniewie, zm. po 1945) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 8 maja 1885 w folwarku Michniewo, w ówczesnym powiecie kalwaryjskim guberni suwalskiej, w rodzinie Władysława i Heleny z Różańskich[5][6][7][8]. Był bratem Wiktora (1883–1941), prezydenta Wilna, posła na Sejm, podpułkownika lekarza Wojska Polskiego, i Zofii (ur. 1891), działaczki niepodległościowej, odznaczonej Medalem Niepodległości[9][10][11]. Mając 5 lat wyjechał z rodziną do Rosji. Gimnazjum ukończył w Niżnym Nowogrodzie[12]. W 1910 skończył studia na Wydziale Fizyczno-Matematycznym Cesarskiego Uniwersytetu Charkowskiego[13]. W trakcie studiów należał do Związku Studentów Polaków[14]. Na przełomie 1910 i 1911 odbył obowiązkową służbę wojskową w rosyjskim 2 dywizjonie artylerii konnej w Suwałkach[12]. W 1911 został zatrudniony w Gminazjum w Łomży, w charakterze nauczyciela matematyki.
1 sierpnia 1914 został zmobilizowany do armii rosyjskiej[12]. W czasie I wojny światowej walczył jako chorąży w szeregach 18 dywizjonu moździerzy[15][16]. 29 września 1917 wstąpił do I Korpusu Polskiego w Rosji i został przydzielony do 2. baterii dywizjonu artylerii konnej[12]. Za męstwo i waleczność w walce z bolszewikami został odznaczony Amarantową Wstążką[12]. 30 czerwca 1918, po demobilizacji korpusu, wyjechał do matki w Wilnie (ojciec zmarł w czasie wojny)[12]. Następnie udał się do Warszawy, a we wrześniu objął posadę nauczyciela matematyki i gimnastyki realnym w Skierniewicach[12]. 1 listopada 1918 wstąpił do Polskiej Siły Zbrojnej i wziął udział w rozbrajaniu Niemców[12].
11 listopada 1918 wstąpił do Wojska Polskiego[12]. Walczył na wojnie z Ukraińcami, a następnie wojnie z bolszewikami[12]. Początkowo pełni służbę jako młodszy oficer 1. baterii 2 dywizjonu artylerii konnej, a następnie dowódca tejże baterii[17]. Wyróżnił się 26 czerwca 1920 w walce pod miasteczkiem Barbarów[12]. 15 lipca 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu majora, w artylerii, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej[18].
25 lutego 1921 objął dowództwo 6 dywizjonu artylerii konnej we Lwowie[19][20][21][22] i sprawował je przez kolejnych sześć lat[23][24][25]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu podpułkownika ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 50. lokatą w korpusie oficerów artylerii[26][27][28]. 16 marca 1927 prezydent RP nadał mu stopień pułkownika z dniem 1 stycznia 1927 i 7. lokatą w korpusie oficerów artylerii[29][30]. 10 czerwca 1927 zdał dowództwo dywizjonu i wyjechał do Bydgoszczy, gdzie objął dowództwo 15 pułku artylerii polowej[20][31][32]. W grudniu 1930 został mianowany komendantem Szkoły Strzelań Artylerii w Toruniu[33][34]. W czerwcu 1933 został mianowany członkiem Oficerskiego Trybunału Orzekającego[35]. Z dniem 31 sierpnia 1935 został przeniesiony w stan spoczynku[36]. Po zwolnieniu z wojska zmieszkał w Terespolu Pomorskim, gdzie nabył gospodarstwo rolne o powierzchni 25 ha[37].
W czasie kampanii wrześniowej 1939 przebywał w Ośrodku Zapasowym Artylerii Lekkiej nr 8 w Skierniewicach[38]. 27 września 1939 dostał się do niewoli niemieckiej. Przebywał w Oflagach: X A Sandbostel, X C Lubeka i VI B Dössell[38].
W 1927 ożenił się, miał córkę Helenę (ur. 12 lipca 1928) i syna Andrzeja (ur. 17 grudnia 1931)[39].
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 3117[40][41][42]
- Krzyż Niepodległości – 9 listopada 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[9][6][43]
- Krzyż Walecznych dwukrotnie[44] (po raz pierwszy „w zamian za Amarantową Wstążkę”[45])
- Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928 „w uznaniu zasług położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”[46][47]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[14]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[14]
- Medal Zwycięstwa[32]
- Order Świętego Stanisława 2 stopnia z mieczami – 28 maja?/10 czerwca 1915[16]
- Order Świętego Stanisława 3 stopnia z mieczami i kokardą – 14 marca?/27 marca 1915[16]
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ W ewidencji Wojska Polskiego figurował jako „Stefan I Maleszewski”, w celu odróżnienia od innego oficera noszącego to samo imię i nazwisko[1], a mianowicie Stefana II Maleszewskiego (ur. 23 grudnia 1895 lub 6 stycznia 1896), porucznika rezerwy 13 pułku ułanów[2][3], odznaczonego Krzyżem Zasługi Wojsk Litwy Środkowej[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 806, 814.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 626, 703.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-04-06].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-04-06].
- ↑ Kolekcja ↓, s. 1, 4.
- ↑ a b Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-04-06].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-04-06].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-04-06].
- ↑ a b M.P. z 1933 r. nr 258, poz. 276.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-04-06].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-04-06].
- ↑ a b c d e f g h i j k Kolekcja ↓, s. 4.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 2.
- ↑ a b c Kolekcja ↓, s. 3.
- ↑ 18-й мортирный артиллерийский дивизион. Офицеры русской императорской армии. [dostęp 2024-04-06]. (ros.).
- ↑ a b c Малешевский Стефан. [w:] Памяти героев Великой войны 1914–1918 [on-line]. Управление Министерства обороны Российской Федерации по увековечению памяти погибших при защите Отечества. [dostęp 2024-04-06]. (ros.).
- ↑ Chytrzyński 1929 ↓, s. 3, 7, jako por. Stefan Malczewski.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 29 z 4 sierpnia 1920, s. 678.
- ↑ Chytrzyński 1929 ↓, s. 20.
- ↑ a b Mianowski 1930 ↓, s. 21.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 16 kwietnia 1921, s. 771.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 23 kwietnia 1921, s. 832.
- ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 326.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 806.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 725.
- ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 187.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 814.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 737.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 19 marca 1927, s. 91.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 448.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 maja 1927, s. 147.
- ↑ a b Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 389.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931, s. 4.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 175, 813.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933, s. 127.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935, s. 87.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 1–2.
- ↑ a b Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2024-04-06].
- ↑ Kolekcja ↓, s. 2, 4.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 18 lutego 1922, s. 106.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 1.
- ↑ Chytrzyński 1929 ↓, s. 23.
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-04-06].
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 175.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 15 lipca 1922, s. 530, jako por. Stefan Maliszewski.
- ↑ Monitor Polski nr 260, poz. 634. 1928-11-10. [dostęp 2024-04-06].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928, s. 403.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Maleszewski Stefan. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.12-783 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-04-06].
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2023-10-30].
- Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r.. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Stanisław Chytrzyński: Zarys historji wojennej 2 dywizjonu artylerii konnej. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
- Zygmunt Mianowski: Zarys historji wojennej 6-go dywizjonu artylerii konnej. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1930, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
- Absolwenci Uniwersytetu Charkowskiego
- Członkowie Oficerskiego Trybunału Orzekającego
- Dowódcy 15 Wielkopolskiego Pułku Artylerii Lekkiej
- Jeńcy Oflagu VI B Dössel
- Ludzie związani z Łomżą
- Nauczyciele Królestwa Kongresowego
- Odznaczeni Amarantową Wstążką
- Odznaczeni Krzyżem Niepodległości
- Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie)
- Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
- Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)
- Oficerowie I Korpusu Polskiego w Rosji
- Oficerowie 2 Dywizjonu Artylerii Konnej
- Oficerowie Centrum Wyszkolenia Artylerii (II RP)
- Oficerowie Polskiej Siły Zbrojnej (Polnische Wehrmacht)
- Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa
- Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie)
- Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego
- Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej
- Pułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej
- Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska)
- Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska)
- Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska)
- Urodzeni w 1885
- Zmarli w XX wieku