Wasilij Stalin
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przebieg służby | |
Lata służby | |
Siły zbrojne | |
Stanowiska |
inspektor Sił Powietrznych w Sztabie Generalnym RKKA, |
Główne wojny i bitwy | |
Odznaczenia | |
Wasilij Iosifowicz Stalin, gruz. ვასილი იოსების სტალინი, ros. Василий Иосифович Сталин; znany także jako Wasilij Iosifowicz Dżugaszwili, ვასილი იოსების ჯუღაშვილი, Василий Иосифович Джугашвили (ur. 21 marca 1921 w Moskwie, zm. 19 marca 1962 w Kazaniu) – radziecki dowódca wojskowy, generał porucznik lotnictwa ZSRR, dowódca Sił Powietrznych Moskiewskiego Okręgu Wojskowego.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Dzieciństwo i młodość
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 21 marca 1921 w Moskwie jako syn Józefa Stalina i jego drugiej żony, Nadieżdy Alliłujewej. W szkole otrzymywał niskie oceny, często naruszał szkolną dyscyplinę. Po śmierci matki Wasilija ojciec – Józef Stalin – przestał odwiedzać swoje dzieci, a Wasilijem i jego siostrą Swietłaną opiekowali się niańka i szef straży bezpieczeństwa Stalina.
W wieku 17 lat za wstawiennictwem Ławrientija Berii, koniecznym ze względu na niskie oceny, został przyjęty do Kaczyńskiej Wyższej Wojskowej Szkoły Lotniczej dla Pilotów. Początkowo traktowany był w sposób specjalny (pokój jednoosobowy, posiłki w oficerskiej stołówce), po osobistej interwencji ojca utracił przywileje.
Służba wojskowa
[edytuj | edytuj kod]Rozpoczął czynną służbę wojskową w 16 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego 57 Brygady Lotniczej w Moskwie, większość czasu spędzając nie w jednostce wojskowej, lecz na obiektach sportowych. Tam poznał Galinę Burdonską, swoją przyszłą żonę – pobrali się, gdy Wasilij miał 19 lat.
Wasilij otrzymywał szybkie awanse. Na początku II wojny światowej był inspektorem Sił Powietrznych w Sztabie Generalnym RKKA. W grudniu 1941 roku był jednym z głównych oficerów w Inspektoracie Sił Powietrznych i po kilku miesiącach awansował na pułkownika.
W 1946 roku otrzymał awans do stopnia generała majora, a w 1947 roku na generała porucznika. W 1948 roku został mianowany dowódcą Sił Powietrznych Moskiewskiego Okręgu Wojskowego. Został jednak zwolniony z tego stanowiska, m.in. z powodu wypadku lotniczego podczas defilady wojskowej 1 maja 1952 roku, za który był odpowiedzialny.
Aresztowanie i więzienie
[edytuj | edytuj kod]Po śmierci ojca, 28 kwietnia 1953 roku został aresztowany i oskarżony o „oczernianie przywódców ZSRR, antysowiecką propagandę i zaniedbania w sprawach karnych”. Dochodzenie sądowe było prowadzone przez jednego ze stalinowskich prokuratorów – Lwa Włodzimirskiego. Podczas dochodzenia Wasilij przyznał się do winy. Wkrótce potem, w grudniu 1953 roku, prokurator i jego szef Ławrentij Beria zostali straceni jako winni polityki terroru.
Wasilij Stalin poprosił nowych przywódców radzieckich – Nikitę Chruszczowa i Gieorgija Malenkowa – o ułaskawienie, ale uznano go za zbyt niebezpieczną osobę i był sądzony za zamkniętymi drzwiami. Został skazany na 8 lat pozbawienia wolności i dyscyplinarne wydalenie z armii. Osadzono go w więzieniu pod nazwiskiem Wasilij Pawłowicz Wasiljew. 11 stycznia 1960 został zwolniony z odbywania kary. Musiał jednak zrezygnować z nazwiska Stalin i zmienić je na Dżugaszwili[1]. Komitet Centralny Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego postanowił przyznać mu emeryturę, rekompensatę finansową w wysokości 30 000 rubli, trzypokojowe mieszkanie w Moskwie oraz skierować go na trzymiesięczną rekonwalescencję do Kisłowodzka. Otrzymał również pozwolenie na występowanie w mundurze generalskim oraz zachował wszystkie odznaczenia i medale.
Wasilij spodziewał się otrzymać oficjalne przeprosiny, ale nigdy do tego nie doszło. Jego problemy z alkoholem pogarszały jego stan zdrowia. 9 kwietnia 1960 roku poprosił marszałka Klimienta Woroszyłowa o ponowne powołanie do czynnej służby wojskowej. 15 kwietnia – zirytowany brakiem odpowiedzi – poszedł do chińskiego konsulatu i poprosił o wizę. Stosunki między Związkiem Radzieckim a Chińską Republiką Ludową były już wówczas napięte i dlatego Rada Najwyższa ZSRR postanowiła 16 kwietnia zatrzymać Wasilija w areszcie domowym w Kazaniu i pozbawić go wszelkich przywilejów. Zmarł 19 marca 1962 roku w Kazaniu z powodu przewlekłego alkoholizmu, tam również został pochowany.
W 1999 roku Wasilij Stalin został częściowo zrehabilitowany, a w 2002 roku jego ciało ponownie pochowano na cmentarzu w Moskwie.
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Order Czerwonego Sztandaru – dwukrotnie (ZSRR)
- Order Suworowa II klasy (ZSRR)
- Order Aleksandra Newskiego (ZSRR)
- Medal „Za obronę Moskwy” (ZSRR)
- Medal „Za obronę Stalingradu” (ZSRR)
- Medal „Za wyzwolenie Warszawy” (ZSRR)
- Medal „Za zdobycie Berlina” (ZSRR)
- Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (ZSRR)
- Order Krzyża Grunwaldu III Klasy (PRL)
Genealogia
[edytuj | edytuj kod]Ekaterine Geladze | Besarion Dżughaszwili | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jekatierina Swanidze | Józef Stalin | Nadieżda Alliłujewa | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Julija Melcer | Jakow Dżugaszwili | Wasilij Stalin | Swietłana Alliłujewa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jewgienij Dżugaszwili | Galina Dżugaszwili | Aleksandr Burdonski | Nadieżda Stalina | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jakow Jewgienjewicz Dżugaszwili | Wissarion Jewgienjewicz Dżugaszwili | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Iosif Dżugaszwili | Wasilij Dżugaszwili | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Jean-Christophe Brisard, Claude Quetel, Dzieci dyktatorów, Znak Horyzont, Kraków 2015, s. 25.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Сталин Василий Иосифович. Проект Хронос. [dostęp 2011-07-26]. (ros.).
- Сталин Василий Иосифович. Красные Соколы. [dostęp 2011-07-26]. (ros.).
- Младший сын Сталина Василий. ProTown.ru. [dostęp 2011-07-26]. (ros.).
- Василий Иосифович Сталин. peoples.ru. [dostęp 2011-07-26]. (ros.).
- Василий Иосифович Джугашвили. FindAGrave.RU. [dostęp 2011-07-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-04)]. (ros.).
- Андрей Сухомлинов: За что сгноили сына Отца народов. Международный ежемесячник “Совершенно секретно”. [dostęp 2011-07-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-23)]. (ros.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- 32 гвардейский истребительный авиационный орденов Ленина и Кутузова Виленский полк. ava.org.ru. (ros.).
- Radzieccy generałowie porucznicy lotnictwa
- Józef Stalin
- Odznaczeni Medalem „Za wyzwolenie Warszawy”
- Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945”
- Odznaczeni Orderem Aleksandra Newskiego (Związek Radziecki)
- Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru
- Cudzoziemcy odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy
- Odznaczeni Orderem Suworowa
- Radzieccy piloci
- Radzieccy żołnierze II wojny światowej
- Rosjanie pochodzenia gruzińskiego
- Ludzie urodzeni w Moskwie
- Urodzeni w 1921
- Zmarli w 1962
- Pochowani na Cmentarzu Trojekurowskim w Moskwie