Wełniak
Lagothrix | |||
É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1812[1] | |||
Przedstawiciel rodzaju – wełniak brunatny (L. lagotricha) | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Infrarząd | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Rodzaj |
wełniak | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Lagothrix humboldtii É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1812 (= Simia lagothricha Humboldt, 1812) | |||
Synonimy | |||
| |||
Gatunki | |||
|
Wełniak[6], wełnik[6] (Lagothrix) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny czepiaków (Atelinae) w obrębie rodziny czepiakowatych (Atelidae).
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej[7][8][9][10].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała 40–65 cm, ogona 53–80 cm; masa ciała samic 5–7 kg, samców 7–10 kg[10][11].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj zdefiniował w 1812 roku francuski przyrodnik Étienne Geoffroy Saint-Hilaire na łamach rocznika Annales du Muséum national d’histoire naturelle[1]. Na gatunek typowy Geoffroy Saint-Hilaire wyznaczył wełniaka brunatnego (L. lagotricha).
Etymologia
[edytuj | edytuj kod]- Lagothrix (Lagotrix, Lagothris): gr. λαγως lagōs „zając”; θριξ thrix, τριχος trikhos „włosy”[12].
- Gastrimargus: gr. γαστριμαργος gastrimargos „żarłoczny”[13]. Gatunek typowy: Gastrimargus olivaceus Spix, 1823 (= Simia cana É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1812).
- Oreonax: gr. ορος oros, ορεος oreos „góra”[14]; αναξ anax, ανακτος anaktos „władca, pan”[15]. Gatunek typowy: Simia flavicauda Humboldt, 1812.
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Tradycyjnie do rodzaju Lagothrix zalicza się cztery gatunki (L. lagothricha, L. lugens, L. poeppiggii i L cana)[8], ale dane molekularne sugerują, że istnieje tylko jeden gatunek z kilkoma podgatunkami[16]; ponadto L. flavicauda tradycyjnie umieszczany w monotypowym rodzaju Oreonax[9] jest blisko spokrewniony z L. lagotricha tschudii i L. lagotricha cana, i powinien być umieszczony w rodzaju Lagothrix[16]. Do rodzaju należą następujące gatunki[17][11][7][6]:
- Lagothrix lagotricha (Humboldt, 1812) – wełniak brunatny
- Lagothrix flavicauda (Humboldt, 1812) – wełnik żółtoogonowy
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b É. Geoffroy Saint-Hilaire. Tableau des Quadrumanes, Ou des Animaux composant le premier Ordre de la Classe des Mammifères. „Annales du Muséum national d’histoire naturelle”. 19, s. 106, 1812. (fr.).
- ↑ J.B. von Spix: Simiarum et Vespertilionum Brasiliensium species novae. Monachii: typis F.S. Hübschmanni, 1823, s. 39. (ang.).
- ↑ F. Cuvier: Zoologie = Mammalogie. W: C. Sonnini (red.): Dictionnaire des sciences naturelles, dans lequel on traite méthodiquement des différens êtres de la nature, considérés soit en eux-mêmes, d’après l’état actuel de nos connoissances, soit relativement à l’utilité qu’en peuvent retirer la médecine, l’agriculture, le commerce et les artes. Suivi d’une biographie des plus célèbres naturalistes. T. 59. Strasbourg & Paris: F. G. Levrault & Le Normant, 1829, s. 399. (fr.).
- ↑ O. Thomas. A remarkable new monkey from Peru. „The Annals and Magazine of Natural History”. Ninth series. 19 (109), s. 156, 1927. DOI: 10.1080/00222932708633584. (ang.).
- ↑ H.J. Rochereau. Los Tunebos. Grupo Unkasia. (Datos etnográficos, etnobotánicos y etnozoológicos recogidos entre los años de 1914 y 1939). „Revista Colombiana de Antropología”. 10, s. 71, 1961. DOI: 10.22380/2539472X.1640. (hiszp.).
- ↑ a b c Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 44. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 218. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ a b D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Lagothrix. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-07].
- ↑ a b D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Oreonax. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-07].
- ↑ a b A.B. Rylands, R.A. Mittermeier, F.M. Cornejo, T.R. Defler, K.E. Glander, W.R. Konstant, L.P. Pinto & M. Talebi: Family Atelidae (Howlers, Spider and Woolly Monkeys and Muriquis). W: R.A. Mittermeier, A.B. Rylands & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 3: Primates. Barcelona: Lynx Edicions, 2013, s. 545–547. ISBN 978-84-96553-89-7. (ang.).
- ↑ a b Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 142. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 362.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 291.
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 155.
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 153.
- ↑ a b M. Ruiz-García, M. Pinedo-Castro & J.M. Shostell. How many genera and species of woolly monkeys (Atelidae, Platyrrhine, Primates) are there? The first molecular analysis of Lagothrix flavicauda, an endemic Peruvian primate species. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 79, s. 179–198, 2014. DOI: 10.1016/j.ympev.2014.05.034. (ang.).
- ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-09-14]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- T.S. Palmer: Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. Waszyngton: Government Printing Office, 1904, s. 71-718, seria: North American Fauna. (ang.).
- Edmund C. Jaeger , Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256, OCLC 637083062 (ang.).