Ustawa o ambasadzie w Jerozolimie
Państwo | |
---|---|
Data wydania |
24 października 1995 |
Tekst jednolity | |
Przedmiot regulacji |
przeniesienie amerykańskiej |
Zastrzeżenia dotyczące pojęć prawnych |
Ustawa o ambasadzie w Jerozolimie (ang. Jerusalem Embassy Act of 1995) – ustawa uchwalona 24 października 1995 przez 104. Kongres Stanów Zjednoczonych, na posiedzeniu wspólnym Izby Reprezentantów i Senatu, zobowiązująca rząd do przeniesienia amerykańskiej ambasady w Izraelu z Tel Awiwu do Jerozolimy najpóźniej do 1999[1].
Zachodnia Jerozolima jest częścią terytorium Izraela od uzyskania przez ten kraj niepodległości, Wschodnia Jerozolima, należąca od 1949 do Jordanii, została zajęta w 1967 w wyniku wojny sześciodniowej. W 1980 Izrael proklamował Jerozolimę jako swoją „wieczną stolicę”, status międzynarodowoprawny miasta pozostaje jednak nieuregulowany, a większość państw uznaje za stolicę Tel Awiw i tam umieściło swoje ambasady[2]. Palestyńczycy widzą we Wschodniej Jerozolimie stolicę swego przyszłego państwa[3].
Od 1995 kolejni prezydenci Stanów Zjednoczonych – Bill Clinton, George W. Bush i Barack Obama – podpisywali rozporządzenia w sprawie czasowego odroczenia wejścia w życie ustawy, z obawy nad jej reperkusjami, w szczególności zagrożeniem dla procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie[3].
Donald Trump zapowiadał przeniesienie ambasady do Jerozolimy zarówno w swojej kampanii wyborczej, jak i podczas spotkania z premierem Binjaminem Netanjahu w lutym 2017, jednak w czerwcu – wzorem poprzedników – odroczył jej wejście w życie[3][4]. 6 grudnia tego samego roku zdecydował się jednak „potwierdzić oczywistość”, uznał Jerozolimę za stolicę Izraela i nakazał Departamentowi Stanu rozpoczęcie procedury przeniesienia ambasady[5][6].
Przed ogłoszeniem swojej decyzji Trump poinformował o niej premiera Netanjahu, palestyńskiego prezydenta Mahmuda Abbasa, króla Jordanii Abdullaha II, prezydenta Egiptu Abd al-Fattaha as-Sisiego oraz króla Arabii Saudyjskiej Salmana[5][7]. Netanjahu z uznaniem przyjął decyzje Trumpa, uznając ją za „odważną i sprawiedliwą”[5], w podobnym tonie wypowiadali się inni izraelscy politycy – minister Naftali Bennett określił 6 grudnia jako „piękny dzień dla narodu żydowskiego”[8]. Decyzja Trumpa została źle odebrana przez przywódców innych krajów, w tym sojuszników USA[6][9][7]. Świeckie i islamskie organizacje palestyńskie zapowiedziały organizowanie wieców i zaapelowały o strajk generalny w proteście przeciw decyzji Trumpa. Lider Hamasu Isma’il Hanijja wezwał do rozpoczęcia nowej intifady[10]. Na wezwanie króla Jordanii, zapowiedziano zwołanie w trybie pilnym szczytu Ligi Państw Arabskich. Miało również dojść do spotkania Organizacji Współpracy Islamskiej[7].
14 maja 2018 Ambasada Stanów Zjednoczonych w Jerozolimie została otwarta[11]. Gwatemala była drugim krajem, który otworzył swoją ambasadę w Jerozolimie[12]. Blisko 90 państw utrzymywało swoje ambasady w Tel Awiwie[8].
W czerwcu 2019 izraelski rząd – w podziękowaniu dla Trumpa za przeniesienie ambasady do Jerozolimy oraz uznanie Wzgórz Golan za integralne terytorium Izraela – nazwał imieniem amerykańskiego prezydenta nowo powstałe osiedle[13][14].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Jerusalem Embassy Act of 1995. gpo.gov. [dostęp 2017-12-07].
- ↑ Jerozolima, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2017-12-07] .
- ↑ a b c Ambasada, która może drażnić Palestyńczyków. Media: Trump wstrzyma się z decyzją. tvn24.pl. [dostęp 2017-12-07].
- ↑ Presidential Memorandum for the Secretary of State. whitehouse.gov. [dostęp 2017-12-07]. (ang.).
- ↑ a b c Trump officially recognizes Jerusalem as Israel’s capital, orders embassy move for US. foxnews.com. [dostęp 2017-12-07]. (ang.).
- ↑ a b Donald Trump to recognise Jerusalem as Israel’s capital and move US embassy. theguardian.com. [dostęp 2017-12-07]. (ang.).
- ↑ a b c Znów wrze na Bliskim Wschodzie. Liga Arabska w trybie pilnym zwołuje szczyt ws. statusu Jerozolimy. forsal.pl. [dostęp 2017-12-07].
- ↑ a b Piękny dzień dla narodu żydowskiego. tvn24.pl. [dostęp 2017-12-07].
- ↑ Głosy krytyki z całego świata, apel papieża. Tylko Izrael akceptuje plany Trumpa. tvn24.pl. [dostęp 2017-12-07].
- ↑ Hamas wzywa do „nowej intifady”. tvn24.pl. [dostęp 2017-12-07].
- ↑ Ambasada USA w Jerozolimie otwarta. Trump: wielki dzień dla Izraela. tvn24.pl. [dostęp 2018-05-14].
- ↑ Why some Latin American countries are rushing to open Jerusalem embassies, too. washingtonpost.com. [dostęp 2019-05-21]. (ang.).
- ↑ Izrael wdzięczny Trumpowi. Jego imieniem nazwano osadę. tvn24.pl. [dostęp 2019-06-24].
- ↑ Trump thanks Netanyahu as sign for ‘Trump Heights’ goes up on Golan. The Jerusalem Post. [dostęp 2019-06-24]. (ang.).