Beniowski
Beniowski – tytuł poematu Juliusza Słowackiego z 1841 roku
- Umarł, choć był z tych, co śmiercią gardzą.
- Źródło: Pieśń I, wiersz 16
- O melancholio! Nimfo! Skąd ty rodem?
- Źródło: Pieśń I, wiersz 193
- O Polsko! (...)
Krzyż twym papieżem jest – twa zguba w Rzymie!
Tam są legiony zjadliwe robactwa:
Czy będziesz czekać, aż twój łańcuch zjedzą?
Czy ty rozwiniesz twoje mściwe bractwa,
Czekając na tych, co pod tronem siedzą
I krwią handlują, i duszą biedactwa,
I sami tylko o swym kłamstwie wiedzą,
I swym bezkrewnym wyszydzają palcem
Człeka, co nie jest trupem – lub padalcem.- Źródło: Pieśń I
- Zobacz też: Watykan, antyklerykalizm
- Pijące gardła, wąsy, psy, kontusze;
A nade wszystko szczere, polskie dusze.- Źródło: Pieśń I, wiersz 271–272
- Powieść taka,
Jak dawny, długi, lity pas Polaka.- Źródło: Pieśń I, wiersz 783–784
- Długo po świecie, pielgrzym tajemniczy,
Chodziłem farby zbierając do dzieła.- Źródło: Pieśń II, wiersz 3, 4
- Wallenrodyczność czyli wallenrodyzm [...]
Wprowadził pewny do zdrady metodyzm.- Źródło: Pieśń II, wiersz 225–227
- Trochę w tej mowie niegramatycznościów.
- Źródło: Pieśń II, wiersz 422
- Jeżeli gryzę co – to sercem gryzę.
- Źródło: Pieśń II, wiersz 744
- A kiedy straszną opisują burzę,
To chmura piorun zostawia w cenzurze.- Źródło: Pieśń III, wiersz 39–40
- Z mego życia poemat – dla Boga.
- Źródło: Pieśń III, wiersz 344
- Milcz, serce!
- Źródło: Pieśń III, wiersz 365
- Żeby też jedna pierś była zrobiona
Nie podług miary krawca, lecz Fidiasza!- Źródło: Pieśń III, wiersz 537–538
- Biada, kto daje ojczyźnie pół duszy,
A drugie tu pół dla szczęścia zachowa.- Źródło: Pieśń III, wiersz 721–722
- Muza mdleć zaczyna.
- Źródło: Pieśń IV, wiersz 471
- Kłębami dymu niechaj się otoczę,
Niech o młodości pomarzę półsenny.- Źródło: Pieśń IV, wiersz 474–475
- Patrzaj! powracam bez serca i sławy,
Jak obłąkany ptak, i u nóg leżę.- Źródło: Pieśń IV, wiersz 481–482
- Ja – co przebiegłszy świat – kochałem jedyną.
- Źródło: Pieśń IV, wiersz 496
- Twój czar nade mną trwa.
- Źródło: Pieśń IV, wiersz 497
- Twe oczy patrzą na mnie – takie smutne!
- Źródło: Pieśń IV, wiersz 536
- Już pożegnałem Cię – jeszcze bądź zdrowa!
- Źródło: Pieśń IV, wiersz 544
- Strofa być winna taktem, nie wędzidłem.
- Źródło: Pieśń V, wiersz 140
- Komu ty jedziesz? Jadę księżycowi.
- Źródło: Pieśń V, wiersz 181
- Jednak wierzę,
że ludy płyną jak łańcuch żurawi
W postęp.- Źródło: Pieśń V, wiersz 430–432
O Beniowskim
[edytuj]- Słowacki w Beniowskim w wielu miejscach pozwala zajrzeć do swego warsztatu artystycznego. Chwilami tylko daje do zrozumienia, że go ponosi fantazja – chwilami akcentuje swą zupełną przytomność i świadomą, celową robotę. Przy tym niektóre ustępy wyglądające na bezpośrednie wyrazy porywającego uczucia są przerabiane ze starego i doklejone później. Tak np. znany ustęp kończący pieśń czwartą.
- Autor: Władysław Witwicki, Psychologia, t. 1, PWN, Warszawa 1962, s. 339.