Baklawa
Baklawa[1] (baklava[1]) – słodki deser[1] pochodzenia orientalnego, rozpowszechniony w Turcji[1] i w krajach bałkańskich[2]. Składa się z wielu (czasem z czterdziestu[3][2]) cienkich płatów ciasta ciasta filo, przełożonych warstwą dowolnych orzechów i oblanych słodkim syropem[3]. Najczęściej stosowane orzechy to pistacje[3][4].
deser | |
Baklawa w formie do pieczenia | |
Data i miejsce powstania |
1473 (data najstarszej zachowanej pisemnej wzmianki) |
---|---|
Obróbka żywności | |
Odmiany | |
zobacz listę w artykule | |
Składniki | |
filo, orzechy, masło, słodki syrop |
Najstarsze zachowane pisemne wzmianki o tym specjale znajdują się w Księgach Kuchennych Pałacu Topkapi i pochodzą z 1473 roku, czyli z czasów Imperium Osmańskiego[3]. Baklawa znana jest w kuchni tureckiej[1], azerskiej, perskiej, greckiej (μπακλαβάς), bułgarskiej (баклава) i innych bałkańskich.
17 listopada obchodzony jest międzynarodowy Dzień Baklawy[3].
Baklawa turecka
edytujKlasyczną turecką baklawę przygotowuje się z ciasta filo[3]. Wyrobione z mąki, jaj, wody, niewielkiej ilości oliwy i soli ciasto pozostawia się na 10 minut przykryte wilgotną ścierką[4]. Po tym czasie dzieli się je na porcje i rozwałkowuje na grubość 0,5 milimetra, posypując w trakcie skrobią[4]. Połowę ciasta wykłada się w formie do pieczenia, posypuje warstwą pokruszonych lub utłuczonych pistacji i przykrywa resztą ciasta[4]. Całość kroi się w kwadraty lub romby, polewa rozpuszczonym masłem (lub margaryną) i piecze na złoto-brązowy kolor[4]. Kilka minut po upieczeniu ciasto należy polać ostudzonym syropem przygotowanym z wody, cukru i soku z cytryn (lub też z syropu miodowego[3]), przykryć i pozostawić do wchłonięcia płynu[4].
W grudniu 2013 roku Antep Baklava – pistacjowa baklawa z Gaziantep – została pierwszym tureckim produktem zarejestrowanym przez Komisję Europejską jako chronione oznaczenie geograficzne[3][5].
Wybrane odmiany baklawy:
- Cevizli Baklava – z orzechów włoskich[3];
- Kuru Baklava („sucha baklawa”) – przygotowywana z użyciem bardzo gęstego syropu, zachowująca długi termin przydatności do spożycia[4][3];
- Bülbül Yuvası („gniazdo słowika”) – okrągłe gniazdka ze środkami wypełnionymi orzechami i polanymi syropem[3];
- Sütlü Nuriye – polana jest mlekiem zamiast syropu[3];
- Fıstık Sarma – bez ciasta filo, ruloniki wykonane z pistacji i cukru, polane syropem[3].
Wartość odżywcza
edytuj
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Dane liczbowe na podstawie: Ministerstwo Kultury i Turystyki Turcji[4] Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health[6] |
Przypisy
edytuj- ↑ a b c d e baklawa [w:] Słownik języka polskiego [online], PWN [dostęp 2024-09-08].
- ↑ a b „Baklawa. W: Maciej E. Halbański: Leksykon sztuki kulinarnej. Warszawa: Wydawnictwo „Watra”, 1987, s. 16. ISBN 83-225-0106-4.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m Dzień Baklawy – najbardziej interesujące fakty o tureckim deserze. infoWire.pl. [dostęp 2024-09-08].
- ↑ a b c d e f g h Baklava. [w:] Sample Dishes from Turkish Cuisine [on-line]. Republic of Türkiye Ministry of Culture and Tourism . [dostęp 2024-09-08]. (ang.).
- ↑ Baklava artık resmen Türk tatlısı. İhlas Haber Ajansı (IHA) , 2013-12-20. [dostęp 2024-09-08]. (tur.).
- ↑ Dietary Reference Intakes Tables and Application. Institute of Health. The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (ang.).