Песо
Пе́со[1] (исп. peso — чопчу тылбааһа «ыйааһын», лат. pensum пенсум — «ыйааһыннаммыт») — Испания уонна кини колонияларын орто үйэтинээҕи үрүҥ көмүс манньыата, ону таһынан — кэккэ дойдулар (Испания урукку колонияларын) харчылара: Аргентина, Доминикан Республиката, Колумбия, Куба, Мексика, Филиппины, Чили, Уругвай. Ааспыт кэмнэр харчылара: Боливия (1963—1987), Гватемала (1925 cыл иннинээҕи), Гвинея-Бисау (1997 сыл иннинээҕи), Гондурас (1926 сыл иннинээҕи), Коста-Рика (1897 сыл иннинээҕи), Никарагуа (1912 сыл иннинээҕи), Парагвай (1943 сыл иннинээҕи), Сальвадор (1925 сыл иннинээҕи).
Үксүн 1 песо = 100 сентавоҕа тэҥнэһэр, Уругвайга уонна Чилигэ 100 сентесимо, Филиппиныга (1967 сылтан) — 100 сентимо. Итини кытта мараведи диэн бытархай манньыат баара, 1/700 песоҕа (эбэтэр кастельяноҕа) тэҥнэһэр.
История
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]Песо — үрүҥ көмүс манньыат, бастаан 1497 сыллаахха быһыллыбыта, талеры батыһан уонна кини иннинээҕи кастельяно оннугар. XIX үйэҕэ дылы Латинскай Америкаҕа 8 реалга тэҥнэһэрэ. XVI үйэҕэ песоны балысханнык 11 манньыат оҥорор сирдэргэ Америка рудниктарыттан хостонор үрүҥ көмүһүнэн таптайбыттар. 1537—1888 сылларга 3 млрд ордук мексиканскай песоны оҥорбуттар, онтон сорҕото Европа манньыат оҥорор сирдэригэр матырыйаал буолбут. Песо бүттүүн Америкаҕа сүрүн харчы буолбута, Хоту Америкаҕа — испанскай (мексиканскай) доллар уонна Америка долларын холуйуу быһыытынан, Бразилияҕа — патакан быһыытынан. 1868 сыллаахха Испанияҕа песо песетанан солбуллубута.
Патака Макао, бэлиэтэ (圓) — португал тыллаах Макао харчыта, песоны кытта тэҥ суолталаах.
Песоны туһанар дойдулар
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]Билиҥҥи кэмҥэ туһанар дойдулар
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]Дойдулар | Валюта | ISO 4217 код |
---|---|---|
Аргентина песота | ARS | |
Чили песота | CLP | |
Колумбия песота | COP | |
Куба песота | CUP | |
Доминикан песота | DOP | |
Мексика песота | MXN | |
Филиппины песота | PHP | |
Уругвай песота | UYU |
Урукку кэмҥэ туһаммыт дойдулар
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]Дойду | Солбуллуута | Солбуллубут сыла |
---|---|---|
Боливиано | 1864 | |
Коста-Рика коло́на | 1896 | |
Эквадор сукрета | 1884 | |
Эквеле, Экваториальнай Гвинея | 1975 | |
Сальвадор коло́на | 1892 | |
Кетсал, Гватемала | 1925 | |
West African CFA franc | 1997 | |
Гондурас лемпи́рата | 1931 | |
Никарагуа ко́рдобата | 1912 | |
Парагвай гуаранита | 1943 | |
Соль, Перу | 1863 | |
Venezuelan venezolano | 1872 | |
Euro | 2002 |
Быһаарыылар
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]- ↑ Словарь ударений М. В. Зарвы. — с. 366
Сигэлэр
[уларыт | биики-тиэкиһи уларытыы]Бу үпкэ-харчыга туһунан сиппэтэх ыстатыйа. Көннөрөн уонна эбэн биэрэн Бикипиэдьийэҕэ көмөлөһүөххүн сөп. |