Gurmazi: Dallime mes rishikimesh
Appearance
[redaktim i pashqyrtuar] | [Redaktim i kontrolluar] |
Content deleted Content added
SieBot (diskuto | kontribute) v robot Adding: bg:Хранопровод |
|||
(46 rishikime të ndërmjetme të pashfaqur nga 23 përdorues) | |||
Rreshti 1: | Rreshti 1: | ||
[[ |
[[Skeda:Illu_dige_tract.jpg|thumb|340px|Ezofagu]] |
||
'''Ezofagu''' ([[Gjuha Latine|lat]]. Oesophagus shqip edhe gurmazi) është pjesë sistemit të tretjes së ushqimit dhe shërben për transportin e ushqimit nga gryka deri te [[lukthi]]. |
'''Ezofagu''' ([[Gjuha Latine|lat]]. Oesophagus shqip edhe gurmazi) është pjesë sistemit të tretjes së ushqimit dhe shërben për transportin e ushqimit nga gryka deri te [[lukthi]]. |
||
Rreshti 5: | Rreshti 5: | ||
== Anatomia e ezofagut == |
== Anatomia e ezofagut == |
||
Ezofagu i njeriut është rreth 25 - 30 cm i gjatë. Në pjesë e sipërme shtrihet pas trakesë dhe para kurrizit. Në gjatësinë e tij ezofagu ndahet në tri pjesë: |
Ezofagu i njeriut është rreth 25 - 30 cm i gjatë. Në pjesë e sipërme shtrihet pas trakesë dhe para kurrizit. Në gjatësinë e tij ezofagu ndahet në tri pjesë: |
||
*Pjesa e qafës: pars cervicalis |
* Pjesa e qafës: pars cervicalis |
||
*Pjesa e kraharorit: pars thoracica |
* Pjesa e kraharorit: pars thoracica |
||
*Pjesa e barkut: pars abdominalis |
* Pjesa e barkut: pars abdominalis |
||
Në të gjenden tre ngushtica fiziologjike: |
Në të gjenden tre ngushtica fiziologjike: |
||
*Ngushtica e lartë thirret edhe goja e ezofagut |
* Ngushtica e lartë thirret edhe goja e ezofagut |
||
*Ngushtica e mesme ndodhet aty ku ezofagu e prek [[Aorta|Aortën]] dhe thirret ngushtica e Aortës |
* Ngushtica e mesme ndodhet aty ku ezofagu e prek [[Aorta|Aortën]] dhe thirret ngushtica e Aortës |
||
*Ngushtica e poshtme është aty ku ezofagu kalon nëpër [[Diafragma|diafragmë]] në bark dhe thirret ''Hiatus oesophageus''. Në të njëjtën kohë ngushtica e poshtme ndërton një mekanizëm për mbylljen e tij, i cili thirret edhe ''Kardia''. |
* Ngushtica e poshtme është aty ku ezofagu kalon nëpër [[Diafragma|diafragmë]] në bark dhe thirret ''Hiatus oesophageus''. Në të njëjtën kohë ngushtica e poshtme ndërton një mekanizëm për mbylljen e tij, i cili thirret edhe ''Kardia''. |
||
Si edhe pjesët e tjera të sistemit të tretjes po ashtu edhe muret e ezofagut janë të përbërë prej katër shtresave të cilat ndahen po ashtu në nënshtresa: |
Si edhe pjesët e tjera të sistemit të tretjes po ashtu edhe muret e ezofagut janë të përbërë prej katër shtresave të cilat ndahen po ashtu në nënshtresa: |
||
*Mucosa |
* Mucosa |
||
**Lamina epithelialis mucosae |
** Lamina epithelialis mucosae |
||
**Lamina propria mucosae |
** Lamina propria mucosae |
||
**Lamina muskularis mucosae |
** Lamina muskularis mucosae |
||
*Submucosa |
* Submucosa |
||
*Muscularis |
* Muscularis |
||
* |
* Serosa |
||
== Sëmundjet e ezofagut == |
== Sëmundjet e ezofagut == |
||
'''Refluksi gastroezofageal''' dobësim i sfinkterit gastroezofagal (hernie hiatale, sklerodermë), ose prodhim i skajshëm i acidit. |
'''Refluksi gastroezofageal''' dobësim i sfinkterit gastroezofagal (hernie hiatale, sklerodermë), ose prodhim i skajshëm i acidit. |
||
#Shenjat/simptomat shkaktohen nga kontakti i acidit të stomakut me mukozën e ezofagut: djegie e gjoksit (heartburn) që qetësohet nga gëlltitja e ushqimeve. Simptomat mund të ngatërrohen edhe me infarktin e miokardit. |
# Shenjat/simptomat shkaktohen nga kontakti i acidit të stomakut me mukozën e ezofagut: djegie e gjoksit (heartburn) që qetësohet nga gëlltitja e ushqimeve. Simptomat mund të ngatërrohen edhe me infarktin e miokardit. |
||
#Prania kronike e acidit në ezofag shkakton metaplazi kolumnare (ezofagu i Barrett-it); rreth 10% e metaplazive kolumnare kalojnë në kancer. |
# Prania kronike e acidit në ezofag shkakton metaplazi kolumnare (ezofagu i Barrett-it); rreth 10% e metaplazive kolumnare kalojnë në kancer. |
||
#Trajtimi: |
# Trajtimi: |
||
#*a. Barnat: bllokues të pompës protonike (omeprazole, esomeprazole, rabeprazole) ose bllokues të H2 (ranitidine, famotidine, etj.) |
#* a. Barnat: bllokues të pompës protonike (omeprazole, esomeprazole, rabeprazole) ose bllokues të H2 (ranitidine, famotidine, etj.) |
||
#*b. Ngritja e kokës të shtratit e vështirëson ngjitjen e acidit në ezofag gjatë gjumit. |
#* b. Ngritja e kokës të shtratit e vështirëson ngjitjen e acidit në ezofag gjatë gjumit. |
||
#*c. Herniet hiatale mund të riparohen kirurgjikisht. |
#* c. Herniet hiatale mund të riparohen kirurgjikisht. |
||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
⚫ | |||
[[ar:مرئ]] |
|||
[[bg:Хранопровод]] |
|||
[[bs:Jednjak]] |
|||
[[ca:Esòfag]] |
|||
[[cs:Jícen]] |
|||
[[da:Spiserør]] |
|||
[[de:Speiseröhre]] |
|||
[[el:Οισοφάγος]] |
|||
[[en:Esophagus]] |
|||
[[eo:Ezofago]] |
|||
[[es:Esófago]] |
|||
[[et:Söögitoru]] |
|||
[[eu:Hestegorri]] |
|||
[[fi:Ruokatorvi]] |
|||
[[fr:Œsophage]] |
|||
[[he:ושט]] |
|||
[[hr:Jednjak]] |
|||
[[id:Esofagus]] |
|||
[[is:Vélinda]] |
|||
[[it:Esofago]] |
|||
[[ja:食道]] |
|||
[[ku:Sorîçik]] |
|||
[[la:Oesophagus]] |
|||
[[lt:Stemplė]] |
|||
[[mk:Хранопровод]] |
|||
[[nl:Slokdarm]] |
|||
[[no:Spiserøret]] |
|||
[[pl:Przełyk]] |
|||
[[pt:Esófago]] |
|||
[[ro:Esofag]] |
|||
[[ru:Пищевод человека]] |
|||
[[simple:Oesophagus]] |
|||
[[sk:Pažerák]] |
|||
[[sr:Једњак]] |
|||
[[sv:Matstrupe]] |
|||
[[uk:Стравохід]] |
|||
[[yi:וושט]] |
|||
[[zh:食道]] |
Versioni aktual i datës 6 maj 2023 23:35
Ezofagu (lat. Oesophagus shqip edhe gurmazi) është pjesë sistemit të tretjes së ushqimit dhe shërben për transportin e ushqimit nga gryka deri te lukthi.
Anatomia e ezofagut
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Ezofagu i njeriut është rreth 25 - 30 cm i gjatë. Në pjesë e sipërme shtrihet pas trakesë dhe para kurrizit. Në gjatësinë e tij ezofagu ndahet në tri pjesë:
- Pjesa e qafës: pars cervicalis
- Pjesa e kraharorit: pars thoracica
- Pjesa e barkut: pars abdominalis
Në të gjenden tre ngushtica fiziologjike:
- Ngushtica e lartë thirret edhe goja e ezofagut
- Ngushtica e mesme ndodhet aty ku ezofagu e prek Aortën dhe thirret ngushtica e Aortës
- Ngushtica e poshtme është aty ku ezofagu kalon nëpër diafragmë në bark dhe thirret Hiatus oesophageus. Në të njëjtën kohë ngushtica e poshtme ndërton një mekanizëm për mbylljen e tij, i cili thirret edhe Kardia.
Si edhe pjesët e tjera të sistemit të tretjes po ashtu edhe muret e ezofagut janë të përbërë prej katër shtresave të cilat ndahen po ashtu në nënshtresa:
- Mucosa
- Lamina epithelialis mucosae
- Lamina propria mucosae
- Lamina muskularis mucosae
- Submucosa
- Muscularis
- Serosa
Sëmundjet e ezofagut
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Refluksi gastroezofageal dobësim i sfinkterit gastroezofagal (hernie hiatale, sklerodermë), ose prodhim i skajshëm i acidit.
- Shenjat/simptomat shkaktohen nga kontakti i acidit të stomakut me mukozën e ezofagut: djegie e gjoksit (heartburn) që qetësohet nga gëlltitja e ushqimeve. Simptomat mund të ngatërrohen edhe me infarktin e miokardit.
- Prania kronike e acidit në ezofag shkakton metaplazi kolumnare (ezofagu i Barrett-it); rreth 10% e metaplazive kolumnare kalojnë në kancer.
- Trajtimi:
- a. Barnat: bllokues të pompës protonike (omeprazole, esomeprazole, rabeprazole) ose bllokues të H2 (ranitidine, famotidine, etj.)
- b. Ngritja e kokës të shtratit e vështirëson ngjitjen e acidit në ezofag gjatë gjumit.
- c. Herniet hiatale mund të riparohen kirurgjikisht.