Simon Zeloti
Simon Zeloti | |
---|---|
St. Simon, nga Peter Paul Rubens (c. 1611), nga seria e tij Dymbëdhjetë Apostujt series at the Museo del Prado, Madrid | |
Apostull, Predikues dhe Dëshmor | |
Lindur | Shekulli i 1-rë e.r. Cana, Galilea, Judaea, Perandoria Romake |
Vdekur | ~65 [1] E diskutueshme |
Nderuar në | Të gjitha konfesionet e krishtera që nderojnë shenjtorët |
Vend i shenjtë | relike të pretenduara nga shumë vende, duke përfshirë Toulouse; Bazilika e Shën Pjetrit[2] |
Festa | 28 tetor (Krishterimi Perëndimor) 10 maj (Krishterimi Bizantin) Pashons 15 (Krishterimi Kopt) ግንቦት 15 (Krishterimi Etiopian) 1 korrik (liturgji mesjetare hispanike siç dëshmohet nga burime të kohës, si Antifonari i Leonit) |
Atribute | varkë; kryq dhe sharrë; peshk (ose dy peshk); shtizë; njeriu që sharrohet në dy pjesë gjatësore; rrem[2] |
Patronazhi | curriers; sawyers; tanners[2] |
Simon Zeloti (Acts 1:13, Luke 6:15) ose Simon Kananeasi (Matthew 10:4, Mark 3:18, greqisht: Σίμων ὁ Κανανίτης; koptisht: ⲥⲓⲙⲱⲛ ⲡⲓ-ⲕⲁⲛⲁⲛⲉⲟⲥ; siriak klasik: ܫܡܥܘܢ ܩܢܢܝܐ)[3] ishte një nga më të panjohurit midis apostujve të Jezusit. Disa shkrime pseudepigrafike ishin të lidhura me të, por Jeronimi nuk e përfshin atë në De viris illustribus shkruar midis 392 dhe 393 e.r..[4]
Identiteti
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Emri Simon gjendet në të gjithë Ungjijtë Sinoptikë dhe në Librin e Veprave të Apostujve sa herë që ka një listë apostujsh, pa detaje të mëtejshme:
Simonin, të cilit i vuri emrin Pjetër, dhe Andrean, vëllanë e tij, Jakobin e Gjonin, Filipin dhe Bartolomeun, Mateun dhe Thomain, Jakobin e Alfeut dhe Simonin, që e quanin Zelota, Judën, vëllanë e Jakobit dhe Judën Iskariot, i cili u bë tradhtar.
— Luke 6:14-16
Zeloti
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Për ta dalluar nga Simon Pjetri, atij i jepet një mbiemër në të tre ungjijtë sinoptikë ku përmendet. Simoni quhet "Zelota" tek Luka dhe Veprat e Apostujve (Acts 1:13, Luke 6:15). Për këtë arsye, përgjithësisht supozohet se Simoni ishte një ish-anëtar i partisë politike, Zelota. Te Mateu dhe Marku, megjithatë, ai quhet "Kananeasi" në shumicën bizantine dhe "Kananaios" në dorëshkrimet Aleksandriane dhe Textus Receptus (Matthew 10:4, Mark 3:18). Të dy Kananaios dhe Kananites rrjedhin nga fjala hebraike קנאי qanai, që do të thotë i zellshëm, kështu që shumica e studiuesve sot në përgjithësi i përkthen dy fjalët në kuptimin "Zeal". Megjithatë, Jeronimi dhe të tjerë, si Bede, sugjeruan që fjala "Kananaios" ose "Kananite" të përkthehej si "kananease" ose "kananeu", që do të thotë se Simoni ishte nga qyteti קנה Cana në Galilea.[5] Nëse është kështu, epiteti i tij do të ishte “Kanaios”.
Robert Eisenman ka argumentuar se referencat bashkëkohore talmudike për Zelotët u referohen atyre si kanna'im "por jo në të vërtetë si një grup - më tepër si priftërinj hakmarrës në Tempull".[6] Konkluzionet më të gjera të Eisenman, se elementi i zellshëm në grupin origjinal të apostujve ishte maskuar dhe mbishkruar për ta bërë atë të mbështesë krishterimin asimilues Pauline të Gentiles, janë më të diskutueshme. John P. Meier argumenton se termi "Zealot" është një përkthim i gabuar dhe në kontekstin e ungjijve do të thotë "i zellshëm" ose "fetar" (në këtë rast, për të mbajtur Ligjin e Moisiut), pasi lëvizja Zealot me sa duket nuk ekzistonte. deri në 30 deri në 40 vjet pas ngjarjeve të Ungjijve.[7] Megjithatë, as Brandon[8] dhe as Hengel[9] nuk e mbështesin këtë pikëpamje.
Identifikime të tjera
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në ungjijtë Simon Zeloti nuk identifikohet me Simonin, vëllanë e Jezusit, i përmendur te Marku 6:3:
3 A s’është ky zdrukthëtar i biri Marisë, vëllai i Jakobit, i Joses, i Judës dhe i Simonit? Dhe nuk janë këtu midis nesh motrat e tij?.” Dhe skandalizoheshin për shkak të tij.
Catholic Encyclopedia sugjeron që Simon Zeloti mund të jetë i njëjti person si Simeoni i Jeruzalemit ose Simoni, vëllai i Jezusit ose të dyja. Më pas ai do të ishte kushëriri i Jezusit ose djali i Jozefit nga një martesë e mëparshme. Një traditë tjetër thotë se ky është Simeoni i Jeruzalemit i cili u bë peshkopi i dytë i Jeruzalemit, edhe pse ai lindi në Galilea.
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ^ "St. Simon the Apostle" (në italisht). Blessed Saints and Witnesses. 2005-03-15. Marrë më 29 mars 2010.
- ^ a b c Jones, Terry H (6 janar 2009). "Saint Simon the Apostle" (në anglisht). Saints.SQPN.com. Marrë më 29 mars 2010.
- ^ "Saint Simon". st-takla.org (në arabisht).
- ^ Booth, A.D. (1981). "The Chronology of Jerome's Early Years". Phoenix (në anglisht). Classical Association of Canada. 35 (3): 241. doi:10.2307/1087656. JSTOR 1087656.
This work [De viris illustribus], as he reveals at its start and finish, was completed in the fourteenth year of Theodosius, that is, between 19 January 392 and 18 January 393.
- ^ "Archived copy" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 2023-04-01. Marrë më 2023-05-20.
{{cite web}}
: Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull (lidhja) - ^ Eisenman, Robert (1997). James the Brother of Jesus: The Key to Unlocking the Secrets of Early Christianity and the Dead Sea Scrolls (në anglisht). Viking Penguin. fq. 33–34.
- ^ Meier, John (2001). A Marginal Jew: Rethinking the Historical Jesus Volume 3: Companions and Competitors (në anglisht). Yale University. fq. 132–135. ISBN 978-0-300-14032-3.
- ^ Brandon, S.G.F. (1967). Jesus and the Zealots: A Study of the Political Factor in Primitive Christianity (në anglisht). Manchester University Press.
- ^ Hengel, M. (1989). The Zealots: Investigations into the Jewish Freedom Movement in the Period from Herod I Until 70 A.D. (në anglisht). Përkthyer nga Dr David Smith. Edinburgh: T. & T. Clark. ISBN 978-0-567-29372-5.