Banja Luka
| |||||
| |||||
Alministración | |||||
País | |||||
Entidá territorial alministrativa | |||||
Tipu d'entidá |
municipality of the Republika Srpska (en) | ||||
Mayor of Banja Luka (en) | Drasko Stanivukovic | ||||
Nome oficial | Banja Luka (bs) | ||||
Nome llocal | Бања Лука (sr) | ||||
Códigu postal |
78000 | ||||
Xeografía | |||||
Coordenaes | 44°46′21″N 17°11′33″E / 44.7725°N 17.1925°E | ||||
| |||||
Superficie | 1238.89 km² | ||||
Altitú | 163 m | ||||
Demografía | |||||
Población | 185 042 hab. (2013) | ||||
Porcentaxe |
15.06% de República Serbia 4.85% de Bosnia y Herzegovina | ||||
Densidá | 149,36 hab/km² | ||||
Más información | |||||
Fundación | 6 febreru 1494 | ||||
Prefixu telefónicu |
051 | ||||
Estaya horaria |
CEST UTC+01:00 UTC+02:00 | ||||
Llocalidaes hermaniaes |
Modi'in-Maccabim-Re'ut, Novi Sad, Sremska Mitrovica (es) | ||||
banjaluka.rs.ba | |||||
Banja Luka (serbiu: Бања Лука) ye la capital política y alministrativa (de facto) de la entidá autónoma de República Srpska, y la segunda mayor ciudá de Bosnia-Herzegovina dempués de la capital Sarayevu. Magar que l'artículu 9 de la Constitución de República Srpska establez que la capital de iure de la entidá ye Sarayevu, alministrativamente solo una pequeña parte de la ciudá intégrase nel territoriu de la República Srpska. La sede del Gobiernu y de l'Asamblea Nacional de la República Srpska atópase en Banja Luka, según la mayor parte de les instituciones d'autogobiernu. Tamién ye la sede de dellos organismos estatales como la Direición d'Impuestos Indireutos (VAT Authority) o'l Fondu de Garantía de Depósitos, y cuenta con oficines y sucursales del restu de les axencies ya instituciones estatales, incluyendo una sede del Bancu Central de Bosnia y Herzegovina.
Banja Luka atópase al noroeste del país, a veres del ríu Vrbas, y tradicionalmente considérase la capital de la rexón histórica de Bosanska Krajina. La ciudá foi parcialmente destruyida por un terremotu en 1969, polo que la so fisonomía ye abondo recién, y carauterízase peles sos numberoses zones axardinaes y amplies aveníes arbolaes.[1]
Xeografía
[editar | editar la fonte]Banja Luka ocupa unos 96,2 km² na parte noroeste de Bosnia, nel ríu Vrbas. La media d'altitú de la ciudá ye de 163m percima del nivel del mar, y ta arrodiada per llombes.
La nacencia del ríu Vrbas atópase unos 90 km más al sur, y los afluentes Suturlija, Crkvena, y Vrbanja entemécense con esti ríu en Banja Luka.
La zona d'alredor de la ciudá compónse de montes, amás podemos atopar importantes montes un pocu más lloñe. Banja Luka ta construyida nel valle homónimu, que s'alcuentra nuna zona de transición ente montes altos y baxos. Los cumes más importantes son Manjača (1214 metros), Čemernica (1338 metros), y Tisovac (1172 metros). Toes elles formen parte de los Alpes Dináricos.
Clima
[editar | editar la fonte]Banja Luka tien un clima continental, con iviernos fríos y branos templaos. El mes más calorosu ye xunetu, con una temperatura medio de 21,3 Cº, ente que les temperatures más baxes atópase en xineru, con una media d'unos 0,8 Cº.
Les precipitaciones añales en Banja Luka son de 988 mm. Esta ciudá tien una media de 143 díes lluviosos al añu. Por cuenta de l'alta llatitú na que s'atopa, nieva delles vegaes tolos años. Carez de fuertes vientos procedentes del norte y del nordés.
Historia
[editar | editar la fonte]El nome de "Banja Luka" foi mentáu per primer vegada nun documentu datáu en febreru de 1494, pero la so hestoria ta datada dende la edá antigua. Hai grandes evidencies de presencia romana na rexón nos primeros sieglos dempués de cristu, incluyíu un antiguu fuerte "Kastel" nel centru de la ciudá. La zona de Banja Luka taba incluyida na provincia romana d'Ilicia, asitiada nuna importante calzada romana ente Dalmacia y Panonia.
Los eslavos ocuparon la zona nel sieglu VII d.C., pero entá sigue siendo un misteriu'l porqué del so treslláu. Lo que sí se sabe ye que la primer mención de la ciudá data de 1494, fecha por Ladislao II (VII) Jagellón. El nome significa 'puertu del ban', de les pallabres ban (pallabra medieval utilizada en munches ciudaes balcániques, que'l so significáu desconozse) y luka ('puertu').
Unu de los primeros edificios públicos, construyíu primero que'l Kastel, foi un monesteriu franciscanu, fechu en 1378. Foi'l primeru qu'hebo en toa Bosnia.