فریک (شاعر)
فریک (ارمنی: Ֆրիկ) شاعر بزرگ و مردمی اهل ارمنستان در قرون وسطی (سدههای ۱۳ و ۱۴ میلادی) بود. فریک در بین سالهای ۱۲۳۰ تا ۱۳۱۰ میلادی میزیست.
زندگی
[ویرایش]دربارهٔ زندگی فریک هیچیک از مورخان ارمنی اطلاعی نمیدهند و تنها از آثار وی میتوان به نحوه زندگی اش پی برد. محققان ارمنی تخمین میزنند که فریک بین سالهای ۱۲۱۰–۱۲۲۰ میلادی متولد شده و در اواخر سده سیزدهم یا دهه اول سده چهاردهم میلادی در سن ۷۵ یا ۸۰ سالگی فوت کردهاست. فریک در دوران استیلای مغول-تاتارها بر ارمنستان، زندگی بسیار سختی را گذرانده است.
افکار و سبک شعری فریک
[ویرایش]مسائل اجتماعی و سرنوشت تاریخی ملت ارمنی اصلیترین مضامین شعرهای وی میباشند. وی در زمان استیلای مغولان بر سرزمین ارمنستان میزیست. مغولان فرزند وی را در قبال بدهی اش به اسارت بردند که در اسارت نیز مفقودالاثر شد. فریک در شعری سراسر خشم و سوز به اسارت رفتن و گم شدن فرزند را بیان میدارد. آثار فریک چه از لحاظ موضوع و چه از لحاظ ویژگیهای زیباییشناسانه شعری، از با ارزشترین آثار شعری ادبیات قرون وسطی ارمنی محسوب میشود.
در شعر فریک از طبیعت و گل و سوسن و آسمان پرستاره هیچ اثری نیست. بلکه محور افکار و اشعار او مناسبات اجتماعی و زندگی روزمره دردناک مردم است. فریک سخن از بی خانمانی و زندگی سراسر رنج شاعر به میان آمده است. شاعر که بسیاری بدهیها و آزار طلبکاران در رنج و از ملامتهای این و آن شرمنده است و هیچگونه امیدی در آینده نمیبیند، جانش به لب میآید و میخواهد که با باده پیمایی کمی از این درد رهائی یابد و در آغوش فراموشی بیاساید. اما در مستی و فراموشی هم واقعیتهای هولناک زندگی رهایش نمیکنند و باده نه فراموشی و آسایش، که خشمی توفنده تر در جان او برمیانگیزد.
فریک با سلاح شعر بر ضد بی عدالتی و ستم ملی مغولها و عمال بومی آنها که ملت ارمنی را به اسارت کشیده و دسترنج زحمتکشان را غارت کرده و بی هیچ دلیل و بهانهای انسانهای بی گناه را به زیر تازیانه میگیرند و میکشند، میرود و چرخ فلک را مقصر میشناسد و به دلیل سکوت در برابر این همه بی عدالتی و ظلم، علیه آن طغیان میکند. فریک فریاد اعتراض و خشم بر ضد حکام ظالم، قضاوت رشوه خوار و عدالت کش و نابرابری اجتماعی است و جان شاعر همه لبریز از انتقام و نفرت است.
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Frik». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۴ مه ۲۰۱۵.
- نوریزاده، احمد (پائیز ۱۳۶۹). صد سال شعر ارمنی (از اواخر قرن نوزدهم تا اواخر قرن بیستم). نشر چشمه.
- نوریزاده، احمد (پائیز ۱۳۷۶). تاریخ و فرهنگ ارمنستان از آغاز تا امروز. نشر چشمه. ص. ۵۸۴.
- پاسدرماجیان، هراند (۱۳۷۷). تاریخ ارمنستان. تهران: انتشارات زرین. ص. ۳۰۵. شابک ۹۶۴-۴۰۷-۰۱۳-۵.
- مارکاریان، روبرت (پاییز ۱۳۸۶). «تبادلات ادبی ارمنیان و ایرانیان(۱)». سال یازدهم (۴۱). فصلنامه فرهنگی پیمان.
- انوشه، حسن (۱۳۸۲). دانشنامهٔ ادب فارسی: ادب فارسی در قفقاز (آذربایجان، ارمنستان، گرجستان و جمهوری خودمختار داغستان. ج. پنجم. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ سازمان چاپ و انتشارات. ص. ۴۱۷. شابک ۹۶۴-۴۲۲-۴۶۵-۵.
- Ֆրիկ at Avproduction.am
- Bardakjian, Kevork B. (2000). A Reference Guide to Modernb Armenian Literature, 1500-1920. Detroit: Wayne State University Press. pp. ؟؟؟-؟.
- Armenian Soviet Encyclopedia. Vol. 12. Yerevan. p. 735-36.
- Hacikyan, Agop Jack; Basmajian, Gabriel; Franchuk, Edward S.; Ouzounian, Nourhan (2000). The Heritage of Armenian Literature: From the Sixth to the Eighteenth Century. Wayne State University Press. p. 524-33. ISBN 978-0-8143-3023-4. Retrieved 4 March 2013.
- Այվազյան, Հ. Մ. (2007). Ով ով է. հայեր (կենսագրական հանրագիտարան: Երկու հատորով). Vol. երկրորդ. Երևան: Հայկական հանրագիտարան հրատ. p. 694.
- Hairapetian, Srbouhi (1995) [1986]. A History if Armenian Literature: From Ancient Times to the Nineteenth Centruy (Hay hin yev mijnadarian grakanuttian patmuttiun) (به ارمنی). New York: Caravan Books. p. 373.
- Chalabian, Antranig (1999). Armenia After the Coming of Islam. Southfield. p. 291-93.
- Խուդավերդյան, Կոստանդին (2003). Հայկական համառոտ հանրագիտարան (به ارمنی). Vol. 4. Երևան: Հայկական Հանրագիտարան հրատարակչություն ՊՈԱԿ.
- ՖՐԻԿ at Armin.am