Henryk Kołodziejski
Data i miejsce urodzenia |
12 maja 1884 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Członek Rady Państwa | |
Okres |
od 21 lutego 1947 |
Prezes Najwyższej Izby Kontroli | |
Okres |
od 21 lutego 1947 |
Poprzednik | |
Następca | |
Odznaczenia | |
Henryk Kołodziejski (ur. 12 maja 1884 w Warszawie, zm. 18 kwietnia 1953 tamże) – polski działacz państwowy, historyk i ekonomista, publicysta. Poseł do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy i na Sejm PRL I kadencji, w latach 1947–1953 członek Rady Państwa. Prezes Najwyższej Izby Kontroli od 1947 do 1949. W okresie II Rzeczypospolitej działał w masonerii.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w rodzinie kupieckiej. Ukończył studia na Uniwersytecie Jagiellońskim, 1912 uzyskał doktorat filozofii. Od wczesnej młodości związany z ruchem rewolucyjnym, członek warszawskiego komitetu wojenno-rewolucyjnego Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji[2]. W latach 1905–1907 uczestnik rewolucji, więziony w Cytadeli Warszawskiej. W okresie II Rzeczypospolitej działał w masonerii. W 1920 współzałożyciel Instytutu Gospodarstwa Społecznego oraz Biblioteki Sejmowej, której był dyrektorem w latach 1920–1939. Podczas okupacji działacz spółdzielczy, w latach 1945–1947 pracownik instytutów naukowo-badawczych (Instytut Gospodarstwa Społecznego, Spółdzielczy Instytut Naukowy). W czerwcu 1945 uczestnik konferencji w Moskwie w związku z realizacją postanowień konferencji jałtańskiej co do powołania Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej z udziałem Stanisława Mikołajczyka i przedstawicieli warszawskiego Rządu Tymczasowego pod nadzorem ambasadorów Wielkiej Brytanii i USA w Moskwie.
Od 21 lutego 1947 do 9 marca 1949 Prezes Najwyższej Izby Kontroli, od lutego 1947 członek Rady Państwa (do końca życia). Od 1949 prezes Naczelnej Rady Spółdzielczej. Od 1945 był posłem do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy i na Sejm PRL I kadencji. Od sierpnia 1952 członek Prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Narodowego; pozostał bezpartyjny.
Pochowany z pełnymi honorami 21 kwietnia 1953 na cmentarzu Stare Powązki (kwatera 38-3-15,16)[3]. W pogrzebie wzięli udział przedstawiciele najwyższych władz partyjnych i państwowych z przewodniczącym Rady Państwa PRL Aleksandrem Zawadzkim na czele. W imieniu władz nad otwartą mogiłą przemówił zastępca przewodniczącego Rady Państwa Stefan Ignar[4].
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 20 kwietnia 1953)[5][6]
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (22 lipca 1947)[7]
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (27 grudnia 1924)[8]
- Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1933)[9]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Jan Grubecki pełnił urząd szefa Biura Kontroli przy Prezydium Krajowej Rady Narodowej.
- ↑ Leon Chajn, Polskie Wolnomularstwo 1920–1938, Warszawa 1984, s. 98.
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: FILIPOWSCY I KOŁODZIEJSCY, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-11-30] .
- ↑ "Uroczysty pogrzeb H. Kołodziejskiego, członka Rady Państwa" [w:] "Trybuna Robotnicza", nr 96 (2890), 22 kwietnia 1953, s. 1
- ↑ M.P. z 1953 r. nr 54, poz. 646 „za wybitne zasługi w pracy dla Polski Ludowej”.
- ↑ Wojciech Stela: Polskie ordery i odznaczenia (Vol. I). Warszawa: 2008, s. 47.
- ↑ M.P. z 1948 r. nr 17, poz. 59 „za wybitne zasługi w pracy państwowej i społecznej w pierwszym okresie odbudowy Odrodzonej Rzeczypospolitej”.
- ↑ M.P. z 1924 r. nr 299, poz. 979 „za zasługi, położone dla Rzeczypospolitej Polskiej przy organizowaniu biblioteki Sejmu i Senatu”.
- ↑ M.P. z 1933 r. nr 259, poz. 278 „za zasługi w służbie państwowej i na polu pracy społecznej”.
Bibliografia, linki
[edytuj | edytuj kod]- Kołodziejski Henryk Profil na stronie Biblioteki Sejmowej
- Kołodziejski Henryk, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2016-11-25] .
- Henryk Kołodziejski, Jubileusz 25-lecia Spółdzielni Spożywców „Zgoda” w Zgierzu
- Członkowie Rady Państwa Polski Ludowej (1947–1952)
- Członkowie Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji
- Ludzie urodzeni w Warszawie
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)
- Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
- Polscy działacze spółdzielczy
- Polscy wolnomularze (II Rzeczpospolita)
- Posłowie do Krajowej Rady Narodowej
- Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1947–1952)
- Posłowie z okręgu Kraków (PRL)
- Urodzeni w 1884
- Więźniowie Cytadeli Warszawskiej (Królestwo Kongresowe)
- Zmarli w 1953