Julian Tokarski (1903–1977)
Data i miejsce urodzenia |
25 grudnia 1903 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
15 sierpnia 1977 |
Członek Rady Państwa | |
Okres |
od 14 grudnia 1965 |
Przynależność polityczna | |
Wiceprezes Rady Ministrów | |
Okres |
od 27 października 1959 |
Przynależność polityczna | |
Minister przemysłu maszynowego | |
Okres |
od 17 października 1950[1] |
Przynależność polityczna | |
Następca | |
Minister przemysłu motoryzacyjnego | |
Okres |
od 22 kwietnia 1955 |
Przynależność polityczna | |
Odznaczenia | |
Julian Tokarski, właśc. Wiktor Bożek (ur. 25 grudnia 1903 w Czersku, zm. 15 sierpnia 1977 w Warszawie) – polski tokarz i polityk, komunista, minister przemysłu ciężkiego (1950–1952), minister przemysłu maszynowego (1952–1955), minister przemysłu motoryzacyjnego (1955–1956) i wiceprezes Rady Ministrów (1959–1965). Poseł na Sejm PRL I, III i IV kadencji, od 1965 do 1969 członek Rady Państwa. Budowniczy Polski Ludowej.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w robotniczej rodzinie Józefa i Wiktorii. Zdobył wykształcenie podstawowe, w późniejszym wieku uzupełnione do poziomu średniego. Pracował jako tokarz i działał w ruchu komunistycznym od lat 20. XX wieku, od 1921 członek Komunistycznej Partii Polski, w latach 1927–1929 członek Komitetu Centralnego i Sekretariatu KC Związku Młodzieży Komunistycznej w Polsce. Od 1929 przebywał w Związku Radzieckim, studiował w Międzynarodowej Szkole Leninowskiej w Moskwie, był członkiem Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików). W latach 1943–1944 oficer polskich jednostek wojskowych w Związku Radzieckim. Od 1944 członek Polskiej Partii Robotniczej, komisarz polityczny, zastępca dowódcy 1 Korpusu Pancernego ds. polityczno-wychowawczych w Wojsku Polskim, w 1945 na analogicznym stanowisku w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W 1946 był w stopniu podpułkownika.
Po 1945 pracował w terenowym i centralnym aparacie partyjnym, w latach 1947–1948 I sekretarz Komitetu Wojewódzkiego PPR Warszawa-województwo. W latach 1948–1949 był sekretarzem, a w 1950 I sekretarzem Warszawskiego Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W PZPR pełnił funkcje m.in. zastępcy członka Komitetu Centralnego (1948–1950), członka KC (1950–1968), członka Biura Organizacyjnego KC (1950–1954), członka Centralnej Komisji Kontroli Partyjnej (1968–1971). Ponadto w latach 1949–1950 był zastępcą kierownika Wydziału Organizacyjnego KC, w 1950 I sekretarzem Komitetu Warszawskiego, później w 1950 kierownikiem Wydziału Kadr KC, a 1959 zastępcą kierownika Wydziału Ekonomicznego KC.
Od 1950 sprawował także liczne funkcje państwowe. W latach 1950–1952 minister przemysłu ciężkiego, w latach 1952–1955 minister przemysłu maszynowego, w latach 1959–1965 wicepremier, a następnie do 1969 członek Rady Państwa. W okresie poza pracą w rządzie był dyrektorem „Zakładu Produkcji Półprzewodników Tewa” i Zakładu Wyrobów Wtórnych w Warszawie (1957–1959).
W latach 1952–1956 i 1961–1969 poseł na Sejm PRL I, III i IV kadencji; od 1969 na emeryturze.
Jego żoną była Ludwika Jankowska (1901–1978). Pochowany z honorami wojskowymi 18 sierpnia 1977 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B4-tuje-22)[2]. W pogrzebie uczestniczyli przedstawiciele najwyższych władz partyjnych i państwowych: premier Piotr Jaroszewicz, członkowie Biura Politycznego KC PZPR Jerzy Łukaszewicz i Tadeusz Wrzaszczyk oraz wicepremierzy Zdzisław Tomal, Franciszek Kaim i Kazimierz Olszewski. Mowę pogrzebową nad trumną wygłosił Piotr Jaroszewicz.
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]Posiadał m.in. następujące odznaczenia:[3]
- Order Budowniczych Polski Ludowej (1964)[4]
- Order Sztandaru Pracy I klasy
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (24 maja 1946)[5]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
- Order Krzyża Grunwaldu III klasy (2 stycznia 1946)[6]
- Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966)[7]
- Odznaka honorowa „Za zasługi dla Gdańska” (1960)[8]
- Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1965)[9]
- Złota odznaka „Za zasługi dla województwa warszawskiego” (1962)[10]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Do 6 marca 1952 jako minister przemysłu ciężkiego.
- ↑ Wyszukiwarka grobów w Warszawie.
- ↑ Zmarł tow. Julian Tokarski, „Trybuna Robotnicza”, s. 2, nr 186 z 18 sierpnia 1977.
- ↑ Wręczenie odznaczeń w Belwederze. „Nowiny”, s. 1, Nr 170 z 20 lipca 1964.
- ↑ M.P. z 1946 r. nr 145, poz. 275 („za wybitne zasługi i wzorową służbę”).
- ↑ M.P. z 1946 r. nr 22, poz. 37 („za bohaterskie czyny w walce z niemieckim najeźdźcą i za wytrwałą i ofiarną pracę w służbie nad utworzeniem ładu i bezpieczeństwa w Demokratycznej Polsce”).
- ↑ Nadzwyczajna sesja Sejmu. „Trybuna Robotnicza”, s. 1, Nr 172 z 22 lipca 1966.
- ↑ Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku, s. 6, nr 1 z 10 lutego 1961.
- ↑ Odznaki honorowe „Za Zasługi dla Warszawy”. „Głos Słupski”, s. 1, Nr 15 z 18 stycznia 1965.
- ↑ Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie, s. 1, nr 11 z 15 sierpnia 1962.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Informacje w BIP IPN.
- Profil na stronie Biblioteki Sejmowej.
- Aleksander Mazur, Order Krzyża Grunwaldu 1943–1985, Warszawa 1988.
- Archiwum rodzinne.
- Członkowie Centralnej Komisji Kontroli Partyjnej PZPR
- Członkowie Komitetu Centralnego PZPR
- Członkowie Rady Państwa PRL
- Działacze Komunistycznego Związku Młodzieży Polski
- Działacze Komunistycznej Partii Polski
- Kierownicy wydziałów Komitetu Centralnego PZPR
- Ministrowie PRL
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego
- Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy”
- Odznaczeni Orderem Budowniczych Polski Ludowej
- Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy
- Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy
- Oficerowie polityczni ludowego Wojska Polskiego
- Pierwsi sekretarze Komitetu Warszawskiego PZPR
- Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie
- Podpułkownicy ludowego Wojska Polskiego
- Politycy PPR
- Polscy działacze KPZR
- Polscy tokarze
- Posłowie z okręgu Białystok (PRL)
- Posłowie z okręgu Legnica (PRL)
- Posłowie z okręgu Tarnobrzeg (PRL)
- Wicepremierzy PRL
- Zastępcy członków Komitetu Centralnego PZPR
- Zastępcy kierowników wydziałów KC PZPR
- Żołnierze ludowego Wojska Polskiego – uczestnicy walk na froncie wschodnim
- Urodzeni w 1903
- Zmarli w 1977