کارگل دی لڑائی 1999
| |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
حصہ | |||||||||
| |||||||||
القادة | |||||||||
پرویز مشرف | |||||||||
نقصانات | |||||||||
دا حصہ | مسئلہ کشمیر | ||||||||
تریخ | 3 مئی — 26 جولائی 1999ء (2 ماہ 23 دن) | ||||||||
آغاز | ۳ مئی ۱۹۹۹ | ||||||||
خاتمہ | ۲۶ جولائی ۱۹۹۹ | ||||||||
نقشہ |
|||||||||
انتظامی تقسیم | |||||||||
ملک | |||||||||
حصہ | جنگ | ||||||||
وقوع تھاں | ضلع کارگل | ||||||||
ترمیم |
کارگل جنگ کنٹرول لائن اُتے ہوݨ والی اک محدود جنگ سی جو پاکستان تے ہندوستان دے درمیان وچ 1999ء وچ لڑی گئی۔ اس جنگ وچ واضح کامیابی کسی ملک نوں نہ مل سکی۔ لیکن پاکستانی فوج نے بھارت دے تن لڑاکا جہاز مار گرے اس دے علاوہ بھارتی فوج کارگل سیکٹر وچ توازن کھو بیٹھی تے 700 توں ودھ فوجی ہلاک کر دتے اس جنگ وچ بھارت نوں برا جٹکا لگیا لیکن بعد وچ دونے فریقین جنگ بندی دا علان کيتا۔ پاکستانی فوج تے کشمیری باغیاں نے بھارت تے پاکستان دے درمیان وچ لائن کنٹرول نوں پار کر بھارت دی زمین اُتے قبضہ کرنے دی کوشش کيتی۔ پاکستان نے دعوی کيتا کہ تمام کشمیری عسکریت پسند لڑ رہے نيں، لیکن جنگ وچ برآمد کردہ دستاویزات تے پاکستانی رہنماواں دے بیانات ثابت ہوئے کہ پاکستان دی فوج اس جنگ وچ براہ راست اس جنگ وچ ملوث سی اس جنگ وچ تقریباً 30،000 بھارتی سپاہیاں تے 5،000 گھومنا شامل سن ۔ بھارتی فوج تے ایئر فورس نے پاکستانی قبضہ شدہ علاقےآں اُتے حملہ کيتا تے آہستہ آہستہ پاکستان نوں بین الاقوامی تعاون دے نال سرحد اُتے واپس جانے اُتے مجبور کيتا۔ ایہ جنگ ہائی لینڈ اُتے واقع ہوئی تے دو ملکاں دی فوجاں نوں لڑنے وچ بہت ساریاں مشکلات دا سامنا رہیا۔جوہری بم بنانے دے بعد ایہ بھارت تے پاکستان دے درمیان وچ پہلی مسلح جدوجہد سی
۔[۱]
حقائق
[سودھو]کارگل دی لڑائی پاکستان تے بھارت دیاں فوجاں دے وچکار مئی توں جولائی 1999 نوں کارگل کشمیر دی سرحد تے لڑی گئی۔
واجپائی دا بیان
[سودھو]اک بار اودوں دے بھارتی وزیر اعظم واجپائی پاکستانی دورے اُتے آئے تے لاہور وچ انہاں نے پاکستانی وزیر اعظم نواز شریف توں گلہ کيتا کہ اسيں آپ دتی میزبانی توں مستفید ہو رہے نيں مگر آپ دی فوج نے کارگل اُتے قبضہ کرلیااے۔ وزیر اعظم دی صدارت وچ 27 مئی 1998 نوں پاکستان وچ ہنگامی دفاعی اجلاس منعقد ہويا جس وچ بحری، بری تے فضائی افواج دے سربراہان شامل سن ۔ بری تے فضائی سربراہان نے نواز شریف نوں دسیا کہ سانوں اس مہم جوئی دی بھنک تک معلوم اے۔[۲]
نواز شریف دا بیان
[سودھو]اودوں دے پاکستانی وزیر اعظم تے مسلم لیگ (ن) دے قائد میاں نواز شریف نے کہیا کہ کارگل جنگ دے ذمہ دار پرویز مشرف سن، سیاسی خلاء ہمیشہ آمریت دے دور وچ پیدا ہُندا اے۔ بھارتی میگزین تہلکہ نوں انٹرویو وچ انہاں نے کہیا کہ پرویز مشرف کارگل جنگ دے ذمہ دار سن ۔ جدوں انہاں توں بھارت دے قومی سلامتی دے مشیر ایم دے نارائن دے اس بیان دے بارے وچ پُچھیا گیا جس وچ انہاں نے کہیا سی کہ پرویز مشرف دے استعفی دے بعد پاکستان وچ سیاسی خلاء پیدا ہو جائے گا تاں اس دے جواب وچ نواز شریف نے کہیا کہ سیاسی خلاء ہمیشہ آمریت دے دور وچ پیدا ہُندا اے۔ پاک بھارت مذاکرات دے حوالے توں انہاں نے کہیا کہ دونے پڑوسی ملکاں دے درمیان وچ امن عمل جاری رہنا چائیے، انہاں نے بھارت اُتے زور دتا کہ اوہ مسئلہ کشمیر نوں حل کرے تے حل ایسا ہونا چائیے جسنوں خطے دے عوام قبول کرن۔ [۱]
بھارتی جنرل کش پال دا اعتراف
[سودھو]بھارتی فوج دے سابق جنرل کشن پال نے اعتراف کيتا اے کہ کارگل جنگ حقیقت وچ بھارت نے نئيں جِتی۔ نويں دہلی وچ بھارتی ٹی وی نوں دتے گئے انٹرویو وچ کارگل جنگ وچ فارمیشن کمانڈر لیفٹیننٹ جنرل ریٹائرڈ کشن پال دا کہنا سی کہ 1999 وچ کارگل جنگ وچ 527 فوجیاں دیاں جاناں ضائع ہوئیاں تے بھارت نے علاقہ واپس حاصل کر ليا سی۔ انہاں نے کہیا ”میرے خیال وچ جنگ وچ اِنّی جاناں ضائع ہوݨ نوں کامیابی نئيں کہیا جاسکتا“۔ کشن پال نے کہاکہ جنگ وچ بھارت نہ صرف میدان جنگ وچ بلکہ سفارتی محاذ اُتے وی ناکام رہیا۔[۳]
بھارتی فوجی ٹریبونل دا کارگل جنگ دی تریخ دوبارہ لکھݨ دا حکم
[سودھو]بھارت وچ اک فوجی ٹریبونل نے حکم دتا اے کہ 1999 وچ وقوع پزیر ہوݨ والی کارگل جنگ دی تریخ دوبارہ لکھی جائے۔ فوجی ٹریبونل نے ایہ حکم اس انکشاف دے بعد دتا کہ کارگل جنگ وچ باٹالیک سیکٹرماں تعینات بریگیڈیر دیوندر سنگھ دی جنگ دی رپورٹس نوں لیفٹیننٹ جنرل کشن پال نے تبدیل کر دتا سی جس دے ایہ رپورٹ فوجی تریخ دا حصہ بن گئی۔ بھارتی ٹی وی چینل توں گفتگو کردے ہوئے بریگیڈیر دیوندر سنگھ نے کہیا کہ کارگل اُتے انہاں دی رپورٹ نوں انہاں دے سینئر افسران نے غیر حقیقی قرار دے کے اس وچ تبدیلیاں دی سی۔ پر گیارہ سال بعد فوجی ٹریبونل نے انہاں دی اصل رپورٹ دی حمایت کيتی۔[۴]
کارگل دی لڑائی 1999 | |
پاک بھارت جنگ 1999 | |
تریخ | مئی توں جولائی 1999 |
تھاں | کارگل کشمیر |
جانی مالی نقصان | |
بھارتی گنتی | 850 مارے گئے ;1363 زخمی ہوئے جنگی قیدی:10 |
پاکستانی گنتی | 357 توں مارے گئے 665 توں اتے زخمی; جنگی قیدی: 8 |
پرویز مشرف دا متنازع کردار
[سودھو]سابق پاکستانی جنرل و صدر پرویز مشرف دا کردار کارگل جنگ دے حوالے توں منتازعہ رہیا اے۔ پرویز مشرف نے بھارت دے اک ٹیلی ویژن چینل نوں دتے گئے انٹرویو وچ کہیا کہ کارگل نوں اک وڈی کامیابی قرار دیندے ہوئے کہیا کہ اس جنگ دے سبب ہی کشمیر دے مسئلے اُتے بھارت پاکستان توں مذاکرات دے لئی رضامند ہويا سی۔ انہاں نے ایہ وی دعویٰ کيتا کہ اس دی وجہ توں نويں دہلی دے روئیے وچ تبدیلی آئی سی تے اوہ مذاکرات دے ذریعے کشمیر دے تنازعے دے حل دے لئی تیار ہويا سی۔[۵]
بھارتی فوج دے سابق سربراہ وی پی ملک نے کہیا کہ پاکستان دے سابق صدر پرویز مشرف نے کارگل جنگ دے بارے وچ جھوٹھ بولا۔ انھاں نے کہیا کہ کارگل جنگ دے بارے وچ پرویز مشرف نے مسلسل اپنے بیانات تبدیل کيتے۔ انھاں نے کہیا کہ پہلے مشرف نے کہیا سی کہ کارگل وچ فوج دی بجائے مجاہدین لڑ رہے نيں، اس دے بعد مشرف نے تسلیم کيتا کہ کارگل جنگ فوج نے لڑی۔ کارگل دے ذریعے کشمیر دے مسئلے نوں عالمی سطح اُتے دوبارہ اجاگر کرنے دے پرویز مشرف دے بیان اُتے تبصرہ کردے ہوئے انھاں نے کہیا کہ کارگل وچ پاکستانی فوجیاں دی ہلاکتاں نوں پاکستان نے تسلیم نئيں کيتا تے انہاں دی لاشاں وصول کرنے توں انکار کر دتا۔ اردو پوائنٹسانچہ:مردہ ربط
کارگل جنگ وچ اسرائیل دا کردار
[سودھو]10فروری 2008 نوں نويں دہلی وچ اسرائیل دے سفیر مارک سوفر نے اک چونکا دینے والا انکشاف کردے ہوئے دسیا کہ انہاں دے ملک نے 1999ء وچ پاکستان دے نال کارگل دی جنگ دا رخ بدلنے وچ بھارت دی مدد کيتی سی کشمیر میڈیا سروس دے مطابق اک ہفت روزہ "آﺅٹ لک" نوں انٹرویو وچ اسرائیلی سفیر نے دسیا کہ کس طرح کارگل دے بعد دونے ملکاں دے دفاعی تعلقات نوں فروغ حاصل ہويا جدوں اسرائیل نے اک نازک مرحلے اُتے زمینی صورت حال بدلنے وچ بھارت نوں بچایا۔ سفیر نے کہیا:
” | میرا خیال اے اساں بھارت نوں ثابت کيتا کہ اوہ اسيں اُتے بھروسہ کر سکدا اے تے ساڈے پاس اسدے لئی وسائل موجود نيں۔ لوڑ دے وقت اک سجݨ ہی حقیقی سجݨ ہُندا اے ۔ | “ |
اسرائیلی سفیر نے ایہ وی انکشاف کيتا کہ بھارت اسرائیلی تعلقات اسلحے دی خرید و فروخت توں اگے بڑھاں گے۔ اس نے ہور کہیا:
” | ساڈے بھارت دے نال دفاعی تعلقات خفیہ نئيں، پر جو گل خفیہ اے اوہ ایہ اے کہ دفاعی تعلقات دی نوعیت کيتا اے تے تمام احترام دے نال خفیہ حصہ اک راز رہے گا۔"[۶] | “ |
باہرلے جوڑ
[سودھو]- کارگل وچ ہندوستانی افواج
- کارگل سٹوریArchived 2009-04-03 at the وے بیک مشین – انڈیا ٹوڈے
- تنازعات دے عام شہریاں اُتے اثرات – بی بی سی
- جس دن اک جوہری تنازع ٹل گیا – ییل گلوبل آن لائن Archived 2009-04-10 at the وے بیک مشین
- کارگل جنگ: مشرف دا کݨ(ایٹم) بم پھٹنے دا منتظر اے Archived 2008-12-08 at the وے بیک مشین
- کارگل جنگ دا مختصر تجزیہ اسٹریٹجک تے بین الاقوامی مطالعہ دا مرکز (PDF)
- کارگل دے نو سالسانچہ:مردہ ربطدی نیوز
- پوسٹ کارڈ یو ایس اے: ہر جگہ، کارگل کارگل - پاکستان ڈیلی ٹائمز
- کارگل جنگ دے پاکستان اُتے اثرات
- کارگل جنگ توں متعلق یو ٹیوب اُتے اک ویڈیو یوٹیوب اتے
- ہل، یو ٹیوب اُتے اک ہور ویڈیو یوٹیوب اتے
حوالے
[سودھو]- ↑ ۱.۰ ۱.۱ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ روزنامہ جنگسانچہ:مردہ ربط
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
- صفحات مع خاصیت P361
- تصویر دا متروک پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات
- صفحات مع خاصیت P17
- صفحات مع خاصیت P276
- صفحات مع خاصیت P242
- صفحات مع خاصیت P31
- صفحات تستخدم قالب:معلومات مدينة مع وسائط غير معروفة
- کارگل جنگ
- 1999ء دے تنازعات
- بھارت دیاں جنگاں
- بھارت وچ 1999ء
- پاک بھارت جنگاں
- پاکستان وچ 1999ء
- پاکستان دی تریخ ذرائع ابلاغ
- صوتی مضامین
- مسئلہ کشمیر
- نواز شریف انتظامیہ
- 1999ء وچ بین الاقوامی تعلقات
- پاک بھارت لڑائیاں
- پاکستان دیاں جنگاں
- لڑائیاں
- پاک فوج