Dywizjon Artylerii Lekkiej KOP „Czortków”
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie | |
Rozformowanie | |
Tradycje | |
Kontynuacja | |
Dowódcy | |
Ostatni |
ppłk art. Stanisław Stefan Ratajski |
Organizacja | |
Kryptonim |
57[1] |
Dyslokacja | |
Rodzaj sił zbrojnych | |
Rodzaj wojsk | |
Podległość |
Dywizjon Artylerii Lekkiej KOP „Czortków” (dal KOP „Czortków”) – pododdział artylerii lekkiej Korpusu Ochrony Pogranicza.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Dywizjon Artylerii Lekkiej KOP „Czortków” został sformowany na podstawie rozkazu L.dz. 3591/tjn./Og.Org./37 dowódcy KOP z 26 sierpnia 1937, w garnizonie Czortków. Pododdział w składzie trzech baterii po dwa działony został podporządkowany dowódcy Brygady KOP „Podole”[2], a pod względem wyszkolenia dowódcy 6 Grupy Artylerii we Lwowie[3].
- Osobny artykuł:
25 sierpnia 1938 Minister Spraw Wojskowych, gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki nadał koszarom dywizjonu nazwę „Koszary imienia pułkownika Barthla de Weydenthal-Boruckiego”[4].
Na podstawie rozkazu L.dz. 3602/tjn./Og.Org./38 dowódcy KOP z 31 sierpnia 1938 dokonano zmian w organizacji jednostek artylerii KOP. Między innymi nowy etat otrzymał dal KOP „Czortków”[5]. Nowa organizacja pokojowa dyonu przewidywała 14 oficerów, 53 podoficerów, 217 szeregowców i 178 koni oraz dwanaście 75 mm armat wz. 1897[6].
Z dniem 15 maja 1939 dywizjon stał się oddziałem gospodarczym. Stanowisko kwatermistrza dywizjonu przemianowane zostało na stanowisko zastępcy dowódcy dywizjonu do spraw gospodarczych, płatnika na stanowisko oficera gospodarczego, zastępcy oficera materiałowego dla spraw uzbrojenia na zbrojmistrza, zastępcy oficera materiałowego dla spraw żywnościowych na oficera żywnościowego[7].
Dywizjon był jednostką mobilizującą. Zgodnie z planem mobilizacyjnym „W” dywizjon formował, w mobilizacji alarmowej, w grupie jednostek oznaczonych kolorem zielonym, I dywizjon 40 Pułku Artylerii Lekkiej[8].
Obsada personalna
[edytuj | edytuj kod]- Obsada personalna dal KOP „Czortków” w czerwcu 1939[9]. Strzałkami (→) zaznaczono przydziały mobilizacyjne oficerów dywizjonu.
- dowódca dywizjonu – mjr art. Stanisław Ratajski → dowódca I/40 pal
- adiutant – kpt. art. Wiktor Badowski[a]
- oficer zwiadowczy – kpt. art. Henryk Serwacy Ostrowski[b]
- dowódca 1 baterii – kpt. art. Romuald Stępniewski[c] → dowódca 1/40 pal
- dowódca 2 baterii – kpt. art. Eugeniusz Franciszek Kaszubski → dowódca 2/40 pal
- dowódca 3 baterii – kpt. art. Kazimierz Juliusz Augustyn Jordan[d] → dowódca 3/40 pal
Obsada personalna I/40 pal we wrześniu 1939
- dowódca dywizjonu – ppłk art. Stanisław Stefan Ratajski[e].
- dowódca 1 baterii – kpt. art. Romuald Stępniewski
- dowódca 2 baterii – kpt. art. Eugeniusz Franciszek Kaszubski[f].
- oficer zwiadowczy – por. art. Mieczysław Ludwik Semenowicz
- oficer ogniowy – por. art. Andrzej Warchoł († 1940 Katyń)
- dowódca 3 baterii – kpt. art. Kazimierz Julian August Jordan (ranny 15 września 1939)
- oficer zwiadowczy – ppor. rez. Tadeusz Hudycz
- oficer ogniowy – por. art. Remigiusz Marian Rekman (od 15 września 1939 dowódca 3/40 pal)
- oficer baterii – por. rez. inż. Edward Fąferło
- dowódca kolumny amunicyjnej – kpt. art. Wawrzyniec Wilk
- kpt. Wiktor Badowski († 1940 Katyń)
- kpt. Stanisław Smagacz († 1940 Katyń)
- por. rez. Włodzimierz Mackiewicz († 1940 Katyń)
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Wiktor Tadeusz Badowski, kpt. art., w KOP od 1937. Do mobilizacji adiutant dyonu artylerii lekkiej KOP „Czortków”. Przydział mobilizacyjny nieznany → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 709
- ↑ Henryk Serwacy Ostrowski, kpt. art., w KOP od 1937. Do mobilizacji oficer zwiadowczy dyonu artylerii lekkiej KOP „Czortków”. Przydział mobilizacyjny nieznany → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 739
- ↑ Romuald Stępniewski, kpt. art., w KOP od 1937. Do mobilizacji dowódca 1 baterii dyonu artylerii KOP „Czortków”. We wrześniu 1939 dowódca 1 baterii I dywizjonu 40 pal → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 750
- ↑ Kazimierz Jordan, kpt. art, w KOP od 1937. Do mobilizacji dowódca 3. baterii artylerii lekkiej dyonu artylerii lekkiej KOP „Czortków”. We wrześniu 1939 dowódca 3 baterii artylerii lekkiej 40 pal. Ranny w walkach z Niemcami 15 września 1939 w walkach pod Łukowem. → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 724
- ↑ Stanisław Stefan Ratajski ur. 6 maja 1897, major artylerii ze starszeństwem z 1 stycznia 1932. Odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu VM, Krzyżem Niepodległości i trzykrotnie Krzyżem Walecznych. W latach 1930 – 1933 pełnił służbę w Departamencie Artylerii Ministerstwa Spraw Wojskowych na stanowisku referenta, a następnie w 8 pal na stanowisku dowódcy dywizjonu. Rocznik oficerski 1932, s. 184, 439. Żołnierz Legionów Polskich. W KOP od 1937. Do mobilizacji dowódca dyonu artylerii lekkiej KOP „Czortków”. We wrześniu 1939 dowódca 1 dyonu artylerii lekkiej 40 pal → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 725
- ↑ Eugeniusz Franciszek Kaszubski (zm. w 1989), kpt. art., w KOP od 1937. Do mobilizacji dowódca 2 baterii artylerii lekkiej dyonu artylerii lekkiej KOP „Czortków”. We wrześniu 1939 dowódca 2 baterii artylerii lekkiej 40 pal. Zmarł w USA 27 października 1989 → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 722
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Jednostki organizacyjne KOP według kolejności numerów kryptonimowych. [w:] Oddział II, sygn. I.303.4.4940, s. 397–405 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-02-18].
- ↑ Jerzy Prochwicz, Korpus Ochrony Pogranicza w przededniu wojny, cz I, s. 157.
- ↑ Roman Łoś, Artyleria polska 1914-1939, s. 264.
- ↑ Dz. Rozk. MSWojsk. nr 11 z 25 sierpnia 1938, poz. 119.
- ↑ Jerzy Prochwicz, Korpus Ochrony Pogranicza w przededniu wojny, cz I, s. 158.
- ↑ Eugeniusz Kozłowski, Wojsko Polskie 1936-1939 ..., s. 215.
- ↑ Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 624 i 631.
- ↑ Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny "W" ..., s. 14, 15, 268. Grupa zielona obejmowała jednostki mobilizowane w okresie zagrożenia. Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Najlepsza broń ..., s. 316, 1117, 1160. Dywizjon miał być sformowany w ciągu 44 godzin, licząc od czasu otrzymania rozkazu.
- ↑ Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 664.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Ludwik Głowacki, Działania wojenne na Lubelszczyźnie w 1939, Wydawnictwo Lubelskie, wyd. II, Warszawa 1986, ISBN 83-222-0377-2.
- Marek Jabłonowski, Włodzimierz Jankowski, Bogusław Polak, Jerzy Prochwicz: O niepodległą i granice. Korpus Ochrony Pogranicza 1924-1939. Wybór dokumentów. Warszawa-Pułtusk: Wyższa Szkoła Humanistyczna w Pułtusku. Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, 2001. na s. red. książki ISBN 83-88067-48-8. ISBN 83-88067-47-8.
- Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego, opracowanie zespołowe pod kierunkiem Marka Tarczyńskiego, Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Warszawa 2000, ISBN 83-905590-7-2.
- Eugeniusz Kozłowski, Wojsko Polskie 1936-1939. Próby modernizacji i rozbudowy, Wydawnictwo MON, Warszawa 1964.
- Roman Łoś , Artyleria polska 1914-1939, Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1991, ISBN 83-11-07772-X, OCLC 830057069 .
- Jan Pabich , Niezapomniane karty. Z dziejów 6 Pułku Artylerii Lekkiej, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1982, ISBN 83-08-00402-4, OCLC 830307023 .
- Jerzy Prochwicz, Andrzej Konstankiewicz, Jan Rutkiewicz: Korpus Ochrony Pogranicza 1924-1939. Barwa i Broń, 2003. ISBN 83-900217-9-4.
- Jerzy Prochwicz. Korpus Ochrony Pogranicza w przededniu wojny, Część I. Powstanie i przemiany organizacyjne KOP do 1939 r. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 3 (149), s. 148-160, 1994. Warszawa: Wydawnictwo „Czasopisma Wojskowe”. ISSN 0043-7182.
- Jerzy Prochwicz. Korpus Ochrony Pogranicza w przededniu wojny, Część II. Przemiany organizacyjne i przygotowania wojenne KOP w 1939. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 4 (150), s. 148-160, 1994. Warszawa: Wydawnictwo „Czasopisma Wojskowe”. ISSN 0043-7182.
- Jerzy Prochwicz: Formacje Korpusu Ochrony Pogranicza w 1939. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2003. ISBN 83-88973-58-4.
- Jerzy Prochwicz. Walki oddziałów KOP na obszarach północno-wschodniej Polski. „Białoruskie Zeszyty Historyczne”. 13, 2000. Białystok. ISSN 1232-7468.
- Ryszard Rybka , Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny "W" i jego ewolucja, Kamil Stepan, Warszawa: Oficyna Wydawnicza "Adiutor", 2010, ISBN 978-83-86100-83-5, OCLC 674626774 .
- Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny "W", Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny, Oficyna Wydawnicza "Ajaks" i Zarząd XII Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Pruszków 1995, ISBN 83-85621-87-3.
- Piotr Zarzycki, Walki 36 Dywizji Piechoty Rezerwowej we wrześniu 1939, Przegląd Historyczno-Wojskowy nr 2 (212), Warszawa 2006.
- Ryszard Dalecki: Armia "Karpaty" w wojnie 1939, wydanie III. Rzeszów: Wydawnictwo Libra, 2009. ISBN 978-8389183-47-7.
- Artyleria Korpusu Ochrony Pogranicza
- Dywizjony artylerii lekkiej II Rzeczypospolitej
- Formacje graniczne w powiecie czortkowskim (II Rzeczpospolita)
- Jednostki Korpusu Ochrony Pogranicza
- Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1939
- Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1937
- Polskie dywizjony artylerii lekkiej z okresu kampanii wrześniowej
- Wojsko Polskie II RP w Czortkowie
- Oddziały Brygady KOP „Podole”